ABŞ Mars ýaryşynda yza galdy: Hytaý 2031-nji ýyla çenli ilkinji bolup Gyzyl planetadan toprak getirer

  • 23.04.2025 16:29
  • 9.3k+

Ak tam NASA-nyň «Mars Sample Return» (Marsdan nusga getirmek) maksatnamasyna maliýe goldawynyň ýatyrylmagyny teklip etdi. Bu maksatnama Marsdan ýygnalan toprak nusgalarynyň Ýere getirilmegini maksat edinýärdi. Çykdajylaryň artmagy we gijikmeler sebäpli kabul edilen karar bu ugurda öňdeligi Hytaýa berýär. Bu barada «South China Morning Post» neşiri habar berýär.

ABŞ-nyň öz maksatnamasyny ýatyrýan mahaly, Hytaýyň «Týanwen-3» missiýasynyň 2028-nji ýylda uçurylmagy we takmynan, 600 gram mars topragyny 2031-nji ýylda Ýere getirmegi meýilleşdirilýär.
«Mars Sample Return» maksatnamasynyň ýatyrylmagy alymlarda uly alada döredýär. Sebäbi, «Perseverance» mars roweriniň ýygnan nusgalary Marsyň geologiýasy we onuň üstünde ýaşaýşyň ozal bolup-bolmandygy barada juda gymmatly maglumatlary berip bilerdi. Olaryň getirilmeginiň gijikmegi ylmy barlaglaryň haýallamagyna sebäp bolup biler. Şeýle-de bu karar taslamada NASA bilen bilelikde iş alyp barýan Ýewropa kosmos agentliginiň (ESA) hyzmatdaşlygyny hem sorag astyna alýar.
Ak tamyň karary ABŞ-nyň kosmos syýasatynda ileri tutulýan ugurlaryň üýtgändigini, şeýle hem Hytaýyň kosmos giňişligini öwrenmekdäki täsiriniň barha artýandygyny görkezýär. ABŞ-nyň býujet taýdan kynçylyk çekýän döwründe, Hytaý Marsdan toprak getirmek we taýkonawtlary Aýa ugratmak ýaly maksatnamalaryny batyrgaý dowam etdirýär. Bilermenleriň pikirine görä, ABŞ-nyň bu taslamadan el çekmegi onuň halkara hyzmatdaşlarynda ynamsyzlyk döretmek bilen bir hatarda, kosmosdaky öňdebaryjy ornuny hem gowşadyp biler.


22.03.2026 15:08
2.2k+

Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy...

22.03.2026 08:07
4.2k+

Curiosity-nyň tötänleýin daşy döwmegi Marsda täze açyş döretdi

Marsy öwrenýän Curiosity marsohody planetanyň ýüzündäki bir daşy tötänleýin döwdi we onuň içinden arassa kükürdi ýüze çykardy. Waka gadymy suwuň yzlary öwrenilýän Gediz-Wallis kanalynda bolup geçdi. Mundan ozal Gyzyl planetada diňe sulfatlar — kükürdiň başga maddalar bilen birleşmesi tapylýardy...

22.03.2026 03:49
3k+

«Şençžou-21» ekipažy orbitada ilkinji «kosmos» pomidorlarynyň hasylyny ýygdy

Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasyndaky «Şençžou-21» missiýasynyň ekipažy «kosmos pomidorlarynyň» ilkinji hasylynyň üstünlikli ýygnalandygyny habar berdi. Hytaýyň merkezi telewideniýesiniň (CCTV) maglumatyna görä, astronawtlar aeroponika desgasynyň kömegi bilen "çerri" pomidorlary ösdürip ýetişdirdiler...

18.03.2026 14:50
2.7k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...