Ýerde ilkinji bägülleriň hakyky reňki anyklanyldy: olar sary eken

  • 23.04.2025 00:35
  • 3.2k+

Pekiniň tokaý hojalygy uniwersitetiniň alymlary häzirkizaman bägülleriniň ýedi bölek ýaprakly sary bir bitewi gülýaprakly gülden gelip çykandygyny anyklady. Ylmy gözlegiň netijeleri Nature Plants žurnalynda neşir edildi.

Topar döwrebap genetiki usullaryň kömegi bilen 80 dürli görnüşe degişli 205 bägül nusgasyny öwrendi. Olar dürli ösümlikleriň nähili baglanyşýandygyna düşünmäge kömek edýän 707 genetiki markeri ulandy. Netijede, olar bägülleriň umumy “urug başysynyň” sary bolandygy baradaky netijä geldi.
Bu açyş bägülleriň Merkezi Aziýadan gelip çykandygy baradaky nazaryýeti ret edýär. Ylmy gözlegçiler Hytaýda bägül görnüşleriniň has köpdürli bolan iki sebitini tapdy: gurak demirgazyk-günbatar we çygly günorta-günbatar.
Bägülleriň häzirkizaman şekilleriniň we reňkleriniň köpdürlüligi bolsa XVIII asyrda hytaý we ýewropa görnüşlerini gibridleşdirmek bilen başlanan çaknyşdyrmanyň netijesinde peýda bolupdyr.
Şeýle-de, alymlar ýabany bägüllerde kesellere we gurakçylyga çydamlylyk ýaly gymmatly genetiki aýratynlyklary ýüze çykardy. Bu tapyndylar diňe bir owadan däl, eýsem klimat üýtgemelerine çydamly täze bägül görnüşlerini döretmäge kömek eder. 


düýn 16:31
931

Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi....

21.04.2026 16:43
2.4k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

21.04.2026 10:16
2.3k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.6k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......