Hytaý 2028-nji ýylda Aýda ýerli toprakdan kerpiç çap eder

  • 14.04.2025 13:27
  • 3.5k+

Hytaý Aýy özleşdirmek boýunça uly ädim ädýär: 2028-nji ýylda «Çanýe-8» (Chang’e 8) missiýasy Aýyň ýüzündäki toprakdan 3D çap usuly arkaly kerpiç çap etmegi synagdan geçirer. Bu tehnologiýa Hytaýyň 2030-njy ýyllarda gurmagy meýilleşdirýän Halkara Aý ylmy-barlag stansiýasynyň (ILRS) gurluşygynyň esasyny düzüp biler diýip, «Space.com» neşiri habar berýär.

Hytaýly alymlar tarapyndan işlenip düzülen enjam Günüň şöhlesini optiki süýüm arkaly jemläp, topragy 1400-1500°C-ä çenli gyzdyrýar. Erän material soňra dürli ölçegli kerpiçlere öwrülýär. «Ýerli çeşmeleri ulanmak» diýlip atlandyrylýan bu usul, materiallary Ýerden Aýa eltmek boýunça ýokary çykdajylaryň öňüni almaga mümkinçilik döreder. Aýyň topragy, ýagny regolit gurluşyk üçin peýdaly minerallara baýdyr.
«Çanýe-8» missiýasy – ilkinji synag däl. Hytaý mundan ozal hem Aýyň topragyna meňzeş materialdan ýasalan kerpiçleriň nusgalaryny Tiangong kosmos stansiýasyna iberipdi. Olar şol ýerde üç ýyl bäri kosmosyň kyn şertlerinde synagdan geçirilýär. Synaglarda gazanylan üstünlik materialyň radiasiýa we ýokary temperaturadaky üýtgeşmelere garşy çydamlydygyny görkezdi. «Çanýe-8» missiýasy şeýle-de geljekde guruljak bazalar üçin tehnologiýalary synap görer, şol sanda Aýyň günorta polýusynda suw gözlemek işini hem amala aşyrar.


düýn 18:38
4.2k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
1.7k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...