Fizikler iň kiçi LED displeýi döretdiler

  • 31.03.2025 19:51
  • 4.7k+

Hançžouly alymlar Kembrij uniwersitetinden kärdeşleri bilen bilelikde çäge dänesinden has kiçi LED displeýi işläp düzdüler. II-V görnüşli ýarymgeçirijilerden döredilen pikselleriň ini bary-ýogy 90 nanometr, ýagny wirusdan uly däl diýip, Interesting Engineering belleýär.

Şol bir wagtyň özünde alymlar her dýuýma 127 000 piksel dykyzlygyny gazandylar, bu bolsa häzirki zaman ekranlarynyň görkezijilerinden has ýokarydyr.
Munuň üçin fizikler kristal gurluşy bolan material - perowskiti ulandylar. Onuň bahasy arzan, öndürilmegi aňsat we ol elektrik toguny netijeli ýagdaýda ýagtylyga öwürýär. Perowskit çydamly, ýagty we ýokary durulykdaky displeýleri öndürmek üçin amatly.
Çžeszýan uniwersitetiniň professory Çžao: "Şunuň ýaly eksperimentler, gaty kiçi göwrümdäki perowskit LED-larynyň hem kabul ederlikli netijeliligi saklap biljekdigini görkezýär".


Ekranda näçe köp piksel bolsa, surat şonça-da aýdyň bolar. Emma şeýle kiçi LED-lary döretmek kyn we gymmatdyr. Adamyň gözi 576 megapiksele çenli ýitiligi tapawutlandyryp bilýär we bu çäkden geçmek hemişe dogry däl. Täze LED-lar (nano-PeLED) bu meseläni çözýär: adaty yşyklardan tapawutlylykda olar ýagtydyr we çalt öçmeýär.
Bu pikseller giňeldilen hakykat äýnekleri, wirtual hakykat garniturlary we indiki nesil smartfonlary üçin amatly bolup biler. Şeýle-de bolsa, çäklendirmeler bar: perowskit LED-lary henizem monohromdyr, olaryň häzirki zaman ekranlar bilen bäsleşmegi üçin doly reňkli wersiýalar zerurdyr. Şeýle hem olaryň hakyky enjamlarda näçe wagt işläp biljekdigi heniz belli däl. Alymlar bu kemçilikleri ýok etmek üçin tehnologiýany kämilleşdirmegi meýilleşdirýärler.


düýn 10:20
1.7k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
13k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...