Hytaýdan, Wengriýadan, Germaniýadan we beýleki ýurtlardan jemlenen astronomlar topary milliardlarça ýyl ozal ýok bolan ýyldyzlary öwrenmäge mümkinçilik berýän usuly oýlap tapdy. ArXiv portalynda neşir edilen bu täze gözleg Gün ulgamynyň emele gelmezinden has öň, ýyldyz partlamalarynda dörän ýyldyz tozanlarynyň bölejiklerini öwrenmäge gönükdirildi.
Hünärmenler meteoritlerde tapylan gün emele gelmezinden öňki bölejikleri tapawutlandyrmak üçin juda kiçi ölçegde (nanomasştawda) ikinji derejeli ion mass -spektrometri (NanoSIMS) usulyny ulandylar.
Bu bölejikler gelip çykyşyna garamazdan, ýyldyzlaryň emele gelşini we taryhyny kesgitlemek üçin ulanyp boljak özboluşly izotop aýratynlyklaryna eýedir.
Onuň gözlegde ýyldyz bölejikleriniň toparlanmasy emele gelende haýsy hadysalaryň bolup geçendigine düşünmäge kömek edendigi aýdylýar. Hususan-da, ol NanoSIMS partlamalary netijesinde ýüze çykýan bölejikleri we ýaş ýyldyzlar ulgamlarynda emele gelen bölejikleri tapawutlandyrmaga mümkinçilik berdi. Olaryň iki görnüşinde-de kalsiý-44 bar, ýöne adatdan daşary ýagdaýlarda NanoSIMS partlamalary netijesinde ýüze çykýan bölejikler titanium-44-iň çüýremeginden emele gelýär. Bu bolsa olary ýaş ýyldyz materialyndan tapawutlandyrýar diýip, rambler.ru ýazýar.
Bu netijeler ýyldyzlarda elementleriň emele gelşine has gowy düşünmäge we adatdan daşary ýyldyzlaryň gelip çykyşy baradaky bilimleri giňeltmäge kömek eder.
