Hindistan Aýyň günorta polýusyndan toprak nusgalaryny ýygnamagy meýilleşdirýär

  • 25.10.2024 11:42
  • 4.7k+

Hindi kosmos gözleg guramasy (ISRO) täze “Chandrayaan-4” Aý missiýasynyň jikme-jikliklerini ýaýratdy. Bu barada "Spacenews" habar berýär.

Onuň maglumatlaryna görä, bu wezipe Aýyň günorta polýusynyň çäginde Aý topragynyň nusgalaryny ýygnamaga gönükdiriler.
Milanda geçirilen Halkara kosmonawt kongresinde ISRO-nyň metbugat sekretary P. Wiramuwela “Chandrayaan-4”-iň iki blokdan (bölekden) ybaratdygyny, aýratyn LVM-3 raketalarynda uçuryljakdygyny aýtdy. Bloklar (bölekler) geosinkron orbitada ýerleşer we bilelikde Aýa syýahat eder.  Bu wezipe Aýyň günorta ýarym şarynyň 85 - 90 gradus giňişliginde gonmagy, nusgalary ýygnamagy, Aý orbitasynda duralga we nusgalar bilen Ýere gaýdyp gelmegi öz içine alýar.
"Mundan başga-da, ekipažymyzyň Aýa gonmak missiýa mümkinçiliklerini görkezip bileris"diýip, Wiramuwela çykyşynda belläp geçdi.
Missiýanyň esasy maksady üç kilograma golaý nusgalary ýygnamakdyr.  Şeýle-de bolsa, Aýyň topragynda iki metr çuňluga çenli burawlamak üçin ISRO täze tehnologiýalar zerurdyr (Barlag geçirmek üçin Aý topragynyň ýüzünden däl-de, iki mert çuňlukdaky toprakdan nusga hökmünde alynýar).
Bu missiýanyň gonjak ýerini saýlamak boýunça gözleg işler dowam edýär. Ýöne häzirki wagtda "Chandrayaan-3-iň" gonan ýeri Şiw Şaktida gämini gondurmak göz öňünde tutulýar.
“Chandrayaan-4”-iň uçurylyşy 2027-2028-nji ýyllarda meýilleşdirilýär.
Hindi kosmos gözleg guramasy (ISRO) Ýaponiýanyň howa giňişliginiň gözleg gullugy (JAXA) bilen bilelikdäki "Chandrayaan-5 / LUPEX" taslama missiýasyny hem işjeň ösdürýär.  Bu missiýanyň wezipesi Aýyň günorta polýusyndaky buzly suwlary we hemişelik kölegeli ýerleri öwrenmek üçin niýetlenendir. Bu missiýa 2028-2029-njy ýyllarda başlamak göz öňünde tutulýar.


düýn 15:17
2.9k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

düýn 15:12
1.8k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.3k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.3k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...