Türkiýede IV asyra degişli Rim galasy tapyldy, arheologlar onuň gorag ähmiýetini açdylar

  • 22.10.2024 12:38
  • 11k+

Türkiýedäki arheologlar Rim imperiýasynyň gündogar serhedini goramak üçin IV asyrda gurlan Rim galasyny tapdylar diýip, “WokrugSweta” neşiri habar berýär.

Hasankeyfde tapylan desga imperator Konstantiý II-niň dolandyran döwrüne degişlidir. Ol Persiýa bilen serhede gözegçilik etmek üçin hyzmat edipdir we strategiki taýdan möhüm ýerlerde gurlan gorag galalarynyň bir bölegidi.
Bu açyş sungat taryhçysy Zekaý Erdalyň ýolbaşçylygyndaky gözlegçiler topary tarapyndan edildi. Topar Rim arhitekturasy boýunça hünärmenler bilen maslahatlaşdy we tapylan daş bölekleriň diwar gurmak üçin ulanylandygyny anyklady. Gurluşygyň bu usuly şol döwürdäki Rim jemgyýetçilik binalarynda giňden ulanylypdyr.
Hasankeyf - ýer ýüzündäki iň gadymy ýerlerden biridir we bu ýerde ençeme ýyl bäri gazuw-agtaryş işleri geçirilýär. Bu ýerden dürli döwürlere degişli başga-da köp sanly artefaktlar, şol sanda demir asyrynyň heýkeljikleri we XIV-XIV asyrlaryň  freskleri tapyldy. Soňky gazuw-agtaryş işleri mahalynda halk lukmançylygynda ulanylýan jadylary öz içine alýan "şypa jamy", şeýle hem ýaý atyjylar üçin gorag bolup hyzmat eden halkalar tapyldy.
Hasankeyfiň gadymy desgalarynyň bölekleri 2018-nji ýylda tamamlanan Ilisu bendiniň gurluşygy netijesinde suw astynda galdy. Köp taryhy desgalar Arheoparka göçürildi we bu ýerde olar açyk asmanyň astynda saklanýar.


27.02.2026 11:23
1.8k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
8.2k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.9k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.6k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...