Atom sagatlaryndan milliardlarça ýyllyk takyk bolup biljek ilkinji ýadro sagady tanyşdyryldy

  • 09.09.2024 12:45
  • 5.4k+

JILA-nyň (Joint Institute for Laboratory Astrophysics) hem-de Milli standartlar we tehnologiýalar institutynyň (NIST) barlagçylar topary wagty ölçemek üçin täze çemeleşmäni - ýadro sagatlaryny hödürledi. Bu sagatlar wagty hasaplap aýyrmak  üçin atomyň ýadrosyndaky energiýa tolkunlaryny ulanýarlar, bu bolsa dünýäde iň takyk sagadyň döremegine sebäp bolup biler diýip, Gizmodo habar berýär.

Lazer ýagtylygynyň täsiri astynda ýüze çykýan elektron geçişlere bil baglaýan atom sagadyndan tapawutlylykda, ýadro sagady toriniň atomynyň ýadrosynda energiýa tolkunlaryny işjeňleşdirmek üçin ultramelewşe şöhläni ulanýar. Şeýle çemeleşme wagt ölçeginde ýalňyşlyklary döredip biljek daşarky faktorlaryň, mysal üçin, oýnap durýan elektromagnit meýdanlarynyň täsirini azaldýar.
Häzirki wagtda ýadro sagadynyň takyklygy iň gowy atom sagatlaryndan pesdir, ýöne barlagçylar ýakyn wagtda onuň yzyndan ýetjekdiklirine ynanýarlar. “Bu edil ilkinji awtoulaglarda bolşy ýaly: olar atly arabalardan dessine ozup geçäýmediler. Esasy zat - täze düşünjäni girizmek " - diýip, Wenanyň Tehniki Uniwersitetiniň fizigi Torsten Şumm düşündirýär.
Ýadro sagadynyň ulanylmaly çygry gaty giňdir. Ilki bilen, kosmos gämileriniň ýagdaýyny barlamak üçin wagtyň takyklygy möhüm bolup durýan kosmos barlaglarynda esasy gural bolup biler. Şeýle hem, bu sagat ýokary ölçeg takyklygyny talap edilýän nawigasiýa we telearagatnaşyk ulgamlarynda ulanylyp bilner.

 “Göz öňüne getiriň, milliardlarça ýyllap işletseňizem sagadyň ýekeje sekunty hem  ýitmez. Ýöne entek muňa doly ýetmesekde, bu barlag bizi takyklyk derejesine ýakynlaşdyrýar " – diýip,  NIST-nyň we JILA-nyň fizigi Szýun Ýe belledi.


14.03.2026 16:44
2k+

Hytaý 2030-njy ýyla çenli 6G aragatnaşyk ulgamyny işe girizmegi meýilleşdirýär

Hytaý halkara standartlary tassyklanylandan soň, 2030-njy ýyla çenli altynjy nesil (6G) aragatnaşyk tehnologiýasyny ulanmagy göz öňünde tutýar. Bu barada Yicai neşiri pudak hünärmenleriniň çaklamalaryna salgylanyp habar berýär...

04.03.2026 16:16
6.8k+

Britan inženeri ýekeje şaryň üstünde ýöreýän motosikl ýasady

Britan inženeri we wideoblogeri Jeýms Bruton deňagramlylygy saklap, ýekeje şaryň üstünde durup hereket edýän elektrikli motosikliň işçi prototipini hödürledi. Bu enjam korpusyny öwürmezden islendik keseligine ugra hereket edip bilýär...

04.03.2026 10:42
2.1k+

Hytaýly alymlar dünýäniň iň kiçi we iň tygşytly tranzistoryny döretdiler

Pekin uniwersitetiniň gözlegçi hünärmenleri dünýäde iň kiçi we iň az energiýa sarp edýän tranzistorlary işläp düzdüler. Bu täze tehnologiýa geljekde emeli aň üçin niýetlenen has güýçli çipleriň esasyny düzüp biler...

03.03.2026 16:57
3.5k+

Çipdäki beýni öýjükleri meşhur «Doom» oýnuny oýnamagy öwrendi

Awstraliýanyň Cortical Labs kompaniýasy laboratoriýada ösdürilip ýetişdirilen adam neýronlaryndan ýasalan CL1 bio-kompýuterinde «Doom» oýnuny işe girizdi. Kompaniýanyň habaryna görä, öýjükler gahrymany dolandyrmagy we duşmanlara ok atmagy öwrendiler...