Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy (ŞHG) 2025-nji ýyly Durnukly ösüş ýyly diýip yglan etdi. Bu barada 4-nji iýulda Astanada geçirilen sammitde ŞHG-niň agza döwletleriniň Baştutanlary tarapyndan gol çekilen Astana jarnamasynda aýdylýar diýip, TASS habar berýär.
Bellenilişi ýaly, ŞHG-e agza döwletler nobatdaky ýyla tematiki statusy bermek däbine ýokary baha berýärler we muny möhüm ugurlara tagallalary gönükdirmek üçin netijeli gural hasaplaýarlar. 2024-nji ýylda ŞHG Ekologiýa ýylyny belledi.
Mundan başga-da, Astana jarnamasynda beýleki möhüm çözgütler hem bellenildi. ŞHG guramanyň howpsuzlygy we halkara tertibini berkitmek üçin şertleri döretmek meýlini kesgitleýän “Adalatly dünýä, ylalaşyk we ösüş üçin dünýä jebisligi barada” başlangyjyny goldady.
Resminamada ŞHG ýurtlary terrorçylyga we ekstremizme garşy hereket etmek, şeýle-de bilelikdäki tagallalar bilen radikal ideologiýalaryň, çydamsyzlygyň we diskriminasiýanyň ýaýramagynyň öňüni almak isleýändiklerini aýtdylar.
Jarnamanyň aýratyn bir bölümi BMG-niň reformasyna bagyşlanýar. ŞHG ýurtlarynyň liderleri guramanyň gurluşyny üýtgetmäge çagyrdylar.
Jarnamada Owganystana aýratyn üns berildi. ŞHG ýurtlarynyň ýolbaşçylary bu ýurduň parahatçylykly ösüşi üçin halkara tagallalaryny goldamaga taýýardyklaryny aýtdylar.
Şeýle-de, ŞHG ýurtlary kosmosyň parahatçylykly özleşdirilmegi ugrunda çykyş edip, bu ugurda ýarag ýaryşynyň öňüni aljak halkara şertnamanyň zerurdygyny bellediler.
Ýadro howpsuzlygy babatynda guramanyň agza ýurtlary ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky şertnama ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Jarnamanyň ýene bir aýratyn bölümi emeli aňy düzgünleşdirmek boldy. ŞHG ýurtlary bu tehnologiýanyň howpsuz, ygtybarly we adalatly ulanylmagyny üpjün etmek üçin bilelikde işlemek barada ylalaşdylar.
Howanyň üýtgemegine garşy göreşmek maksady bilen ŞHG-niň agza döwletleriniň Ýörite iş toparyny döretmek kararyna gelindi.
Guramada başlyklyk Gazagystandan Hytaýa geçdi.
Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy 2001-nji ýylyň 15-nji iýunynda esaslandyryldy. Ilkibaşda onuň düzümine alty ýurt – Russiýa, Gazagystan, Gyrgyzystan, Hytaý, Täjigistan we Özbegistan girýärdi, 2017-nji ýylda Hindistan we Pakistan, 2023-nji ýylda Eýran goşuldy. Şu ýyl gurama Belarus Respublikasynyň goşulmak prosesi tamamlandy.
