NASA Ýewropanyň iň jikme-jik suratlaryny ýaýratdy

  • 24.05.2024 21:20
  • 10k+

Ýupiteriň buzly "aýy" bolan Ýewropanyň iň jikme-jik suratlary çap edildi. 2022-nji ýylyň sentýabr aýynda “Ýunona” kosmiki gämisi tarapyndan düşürilen suratlar alymlara astynda suwuk suw bar diýip hasaplanýan emeli hemranyň relýefini we geologiýasyny has gowy öwrenmäge kömek eder diýip, “Haýtek” ýazýar.

Esasy ylym gurallary däl-de, goşmaça enjamlar bilen alnan täze suratlar Ýupiteriň şöhlelenýän ýagtylygy bilen ýagtylandyrylan Ýewropanyň gijeki tarapynyň ilkinji şekillerini üpjün edýär. Esasanam, alymlaryň ünsüni “Ördekburun” sebiti – 37X67 km ölcegi bolan meýdan özüne çekýär, bu ýer geologiki aýratynlyklardan çen tutsaň, täze emele gelen ýerdir.
Jikme-jik suratlar zyňyndylary gözlemek we suwy seljermek üçin ýer tapmaga kömek eder. Alymlar suw geýzerleriniň yzlaryny gözleýärler, emma şu wagta çenli Saturnyň emeli hemrasy Enseladdaky ýaly açyk zyňyndylar bellige alynmady.
“Ýunon”-yň şekilleri geljekde Ýewropany öwrenmäge taýýarlyk görmekde möhüm ädimdir. 2024-nji ýylyň ahyrynda Amerikanyň Europa Clipper zondy, şeýle hem 2023-nji ýylda başlanan Ýewropa JUICE-i Ýupitere ugraar.
Ýewropanyň relýewi baradaky maglumatlar bu enjamlary gondurmak üçin ýerleri saýlamaga we buzasty ummandan ýaşaýyş alamatlaryny gözlemäge kömek eder.


04.06.2026 19:55
4.9k+

Günde bolup geçen ýokary derejeli X partlamasy Ýerde magnit tupanlaryny güýçlendirer

3-nji iýunda Günde birnäçe güýçli partlama bolup gecdi, şondan soň birnäçe plazma buludy Ýere tarap ugur aldy. Alymlar olaryň özara täsiriniň planetanyň magnitosferasyna güýçli täsir edip biljekdigini......

04.06.2026 18:07
6k+

Özbegistanda tapylan gadymy çaga kelleçanagynda operasiýa yzy ýüze çykaryldy

Özbegistanly we italiýaly alymlar gadymy gonamçylykda kelleçanagy deşilen bäş ýaşly çaganyň galyndylaryny tapdylar. Barlagçylar bu operasiýany Merkezi Aziýanyň çäginde mälim bolan iň gadymy, şeýle-de tutuş......

02.06.2026 12:47
5.8k+

Ýere azyndan 20 asteroid "assyrynlyk bilen" ýetip gelýär

Indiki aýyň dowamynda Ýeriň golaýyndan azyndan 20 asteroidiň geçmegine garaşylýar, emma hakykatda olaryň sany has köp bolup biler. Bu barada Nowosibirsk Döwlet Uniwersitetiniň “Wega” obserwatoriýasynyň......

02.06.2026 12:45
7.9k+

Koreýaly alymlar tüwi kagyzynyň kömegi bilen köne elektronikalardan altyn almagy öwrendiler

Günorta Koreýanyň himik alymlary adaty tüwi kagyzyny ulanmak arkaly elektron galyndylardan we senagat zibillerinden altyny bölüp almagyň ekologik taýdan arassa hem-de örän arzan tehnologiýasyny işläp düzdüler....