NASA Ýewropanyň iň jikme-jik suratlaryny ýaýratdy

  • 24.05.2024 21:20
  • 9.9k+

Ýupiteriň buzly "aýy" bolan Ýewropanyň iň jikme-jik suratlary çap edildi. 2022-nji ýylyň sentýabr aýynda “Ýunona” kosmiki gämisi tarapyndan düşürilen suratlar alymlara astynda suwuk suw bar diýip hasaplanýan emeli hemranyň relýefini we geologiýasyny has gowy öwrenmäge kömek eder diýip, “Haýtek” ýazýar.

Esasy ylym gurallary däl-de, goşmaça enjamlar bilen alnan täze suratlar Ýupiteriň şöhlelenýän ýagtylygy bilen ýagtylandyrylan Ýewropanyň gijeki tarapynyň ilkinji şekillerini üpjün edýär. Esasanam, alymlaryň ünsüni “Ördekburun” sebiti – 37X67 km ölcegi bolan meýdan özüne çekýär, bu ýer geologiki aýratynlyklardan çen tutsaň, täze emele gelen ýerdir.
Jikme-jik suratlar zyňyndylary gözlemek we suwy seljermek üçin ýer tapmaga kömek eder. Alymlar suw geýzerleriniň yzlaryny gözleýärler, emma şu wagta çenli Saturnyň emeli hemrasy Enseladdaky ýaly açyk zyňyndylar bellige alynmady.
“Ýunon”-yň şekilleri geljekde Ýewropany öwrenmäge taýýarlyk görmekde möhüm ädimdir. 2024-nji ýylyň ahyrynda Amerikanyň Europa Clipper zondy, şeýle hem 2023-nji ýylda başlanan Ýewropa JUICE-i Ýupitere ugraar.
Ýewropanyň relýewi baradaky maglumatlar bu enjamlary gondurmak üçin ýerleri saýlamaga we buzasty ummandan ýaşaýyş alamatlaryny gözlemäge kömek eder.


düýn 18:38
5.4k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3.9k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
1.9k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...