Hünärmenler: Bedende D witamininiň çenden köp bolmagy hem edil onuň ýetmezçiligi ýaly zyýanlydyr

  • 19.05.2024 12:23
  • 7920
Hünärmenler: Bedende D witamininiň çenden köp bolmagy hem edil onuň ýetmezçiligi ýaly zyýanlydyr

D witamini adam saglygy üçin möhümdir. Ol kalsiniň özleşdirilmegine gatnaşýar, süňkleri güýçlendirýär, immuniteti ýokarlandyrýar we hatda käbir keselleriň döremek howpuny peseldýär. D witaminini tebigy daşarky çeşmelerden almak aňsat däl: onuň ýeterlik mukdary örän az sanly iýmitiň düzüminde bar (ýagly balykda we ýumurtganyň sarysynda).

Şeýle-de bolsa, saglyga çapýan adamlar, köplenç, dürli goşundylary iýip-içmeklige aşa imrinýärler, ahyrky netijesine welin, mydama düşünip baranoklar diýip, TASS öz materialynda belleýär. Islendik derman ýaly, D witami hem çenden çykýan  möçberde kabul edilse, howply bolup biler.
D witamini kalsiniň siňmeginde möhüm rol oýnaýar: ol ýetmezçilik edende  iýmitden gelýän kalsiniň diňe 10-15%-i bedende galýar. Bu ulularda süňk massasynyň (osteomalýasiýa) peselmegi we çagalarda rahit bilen kesellemeklige getirýär.
Eger D witamininiň derejesi kadaly bolsa, kalsiniň siňiş derejesi 30-40%-e çenli ýokarlanýar. Şeýle ýagdaýlarda bu görkezijini aşa ýokary galdyrmazlyk möhümdir. Sebäbi D witaminiň köp bolmagy bedende mineralyň çenden köp saklanmagyna getirýär. Bu ýagdaýa giperkalsiýemiýe diýilýär we ol hassanyň ýüreginiň  bulanmagyna, gusmagyna, gowşaklygyna, ýygy-ýygydan kiçi aýakýoluna  çykmagyna we süňkleriniň agyrmagyna getirýär.
Kalsiniň aşa köp bolmagy böwrek ýetmezçiligi we ýürek problemalary bilen bagly  ömre howp salýan keselleriň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler.
Ýakynda Beýik Britaniýada bu maddany aşa köp kabul etmegiň howpludygyny ýatladýan gynandyryjy bir waka bolup geçdi. 89 ýaşly Dewid Mitçener dokuz aýlap D witamini goşundylaryny kabul edipdir. Bu giperkalsemiýanyň ýüze çykmagyna – ganda kalsiniň köpelmegine getiripdir. Mitçener keselhana ýerleşdirildi, ýöne gynansagam, lukmanlar onuň janyny halas edip bilmediler. Ol keselhana ýerleşdirilenden 10 gün soň aradan çykdy.

Artykmaç dozadan nädip saklanmaly?
Hünärmenler D witaminini kabul etmezden ozal onuň bedendäki derejesini kesgitlemek üçin barlanmagy maslahat berýärler. Howpdan gaça durmak üçin ýaşaýan sebitiňizi, ýaşyňyzy, deriňiziň reňkini (derisi gara reňkli adamlar D witamini ýetmezçiliginden has köp ejir çekýär), agramyňyzy we iýmitlenişiňizi göz öňünde tutup, witaminiň ulanylyşyna seresap çemeleşmeli.
Şeýle hem D witamininiň bedende Günüň täsiri astynda öndürilýändigini ýatdan çykarmaly däldiris. Şonuň üçin onuň ýetmezçiligine Günüň işjeňligi az bolan sebitlerde ýaşaýan adamlar aýratyn üns bermelidir.


düýn 13:26
4748

2025-nji ýylda Russiýada rak keseline garşy sanjym kliniki synagdan geçirilip başlanar

RF-niň Gamaleýa adyndaky Epidemiologiýa we mikrobiologiýa boýunça ylmy-barlag merkezi 2025-nji ýylyň ortalaryna onkologiýa keselli näsaglaryň gatnaşmagynda rak keseline garşy sanjymyň kliniki synaglaryna başlamagy...

20.06.2024 14:16
14838

Ýapon alymlary haýsy balyklaryň ömrüňi uzaldýandygyny anykladylar

Ýaponiýanyň Nagoýa uniwersitetiniň barlagçylary ownuk balyklary kellesi, süňkleri, iç-goşy bilen bilelikde yzygiderli iýmegiň ömrüň dowamlylygyny uzaldyp biljekdigini anykladylar. Barlaga 35 ýaşdan 69 ýaş aralygyndaky...

19.06.2024 16:46
20153

Türkmen hirurglary Nýurnbergde hünärlerini ýokarlandyrýarlar

Alty hepdelik tejribe alyşmak maksatnamasynyň çäklerinde türkmen hirurglarynyň topary Germaniýanyň torakal we umumy hirurgiýa ugurlary boýunça öňdebaryjy lukmançylyk merkezlerinden biri bolan Nýurenberg klinikasynda...

09.06.2024 12:48
13182

Türkmenistanda halkara talaplaryna laýyk gelýän lukmançylyk polipropileni öndüriler

Türkmen halkynyň Milli Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow ýerli polipropilen çig malyndan halkara talaplaryna laýyk gelýän lukmançylyk polipropilenini öndürmek boýunça zerur işleriň geçirilmeginiň zerurdyny belledi...