Alymlar şemaly okdan ýyndam öwüsýän planetanyň bardygyny anykladylar

  • 10.05.2024 11:26
  • 7.9k+

Alymlar “Jeýms Uebb” kosmos teleskopynyň kömegi bilen Ýerden 280 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän WASP-43b ekzoplanetasynda ýeliň tizliginiň sagatda 9000 km-den geçýändigini anykladylar. Bu okuň tizliginden birnäçe esse çalt diýmegi aňladýar diýip, Nature Astronomy žurnalyndaky hasabatda aýdylýar.

WASP-43b – bu ýyldyzynyň bir tarapyna hemişelik “örklenen” gyzgyn gaz ägirdidir. Şol sebäpli planetanyň gündiz tarapynda 1260° C-e ýetýän, demri eredip biljek howur höküm sürýär. Şeýle gyzgynlyk, hatda daşlary bugardyp, ony bulutlara äkidýär.
Ekzoplanetanyň gije tarapy has salkyn - 600° C. Gije bilen gündiziň arasyndaky bu temperatura tapawudy “Jeýms Uebb”-iň açany ýaly, güýçli şemallaryň döremegine sebäp bolýar.


19.03.2026 20:10
2.6k+

Plastik galyndysyny Parkinson keselini bejermek üçin dermana öwürdiler

Edinburg uniwersitetiniň ylmy barlagçylary PET-plastigini Parkinson keselinde ulanylýan «lewodopa» dermanyna öwürmegiň usulyny işläp düzdi. Tehnologiýanyň beýany «Nature Sustainability» žurnalynda neşir edildi...

18.03.2026 14:50
2.6k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 20:58
6k+

Amerikaly alymlar 1993-nji ýyldan bäri saklanyp gelýän aşa ýokary geçirijilik rekordyny täzelediler

Hýuston uniwersitetiniň barlagçylary gaty jisimleriň fizikasy ugrunda täze üstünlik gazanandyklaryny mälim etdiler. Alymlar atmosfera basyşynda we minus 122 gradus Selsiý temperaturada elektrik toguny ýitgisiz geçirmäge ukyply bolan aşa ýokary geçiriji material döretdiler...

17.03.2026 15:50
1.6k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...