Şwesiýada bir atom galyňlygyndaky altyn list döredildi

  • 19.04.2024 17:06
  • 9.7k+

Linçeping uniwersitetiniň (Şwesiýa) alymlary ilkinji gezek bir atom galyňlygyndaky altyn list döretdiler. Şeýle gurluş altyna täze häsiýetler berdi.

Dürli ýurtlaryň alymlary atomyň galyňlygynda altyn listini döretmäge köpden bäri synanyşýarlar. Emma metalyň ýelmeşmek meýli sebäpli ähli synanyşyklar şowsuz boldy.
Täze ylmy işiň awtorlary titanyň we uglerodyň gatlaklarynyň arasynda altyn goýlan üç ölçegli binýatlyk materialy ulandylar. Şeýle hem olar «Murakaminiň reagenti» diýlip atlandyrylýan ýapon demirçileriniň gadymy usulyny ulandylar, bu usul uglerod galyndylaryny aýyrýar we poladyň reňkini üýtgedýär.
Alymlar iň amatly netijäni gazanmak üçin reagentiň dürli konsentrasiýalaryny we dürli täsir ediş wagtlaryny synadylar.
Alymlar material aşa inçe bolanda, onda adatdan daşary üýtgeşmeleriň bolýandygyny düşündirdiler. Muňa mysal hökmünde grafeni getirdiler. Bu altyna-da degişlidir – adatça ol metal görnüşindedir, ýöne bir atom galyňlygynda ol ýarymgeçiriji bolup bilýär. Inçe altyn listler suwy arassalamak, wodorod öndürmek, kömürturşy gazyny almak we beýleki amallar üçin ulanylyp bilner diýip, Nature Synthesis habar berýär.


düýn 23:09
1.7k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 08:52
2.2k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 08:37
2.4k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...