Amerikaly astronawtlar Aýa ýyladyşhana we ylmy gurallary elterler

  • 01.04.2024 14:16
  • 6.9k+

NASA 2026-njy ýylda meýilleşdirilýän “Artemisda III” missiýasynyň çäginde üç sany ylmy enjamy Aýa eltip berer diýip, Space.com-a salgylanýan Naked Science ýazýar.

Bu enjamlaryň biri Aýyň ekstremal şertleriniň ösümlikleriň ösmegine we köpelmegine edýän täsirini öwrenmek üçin döredilen LEAF (“Aýyň oba hojalygyň ösümlik dünýäsine täsiri”) kiçi ýyladyşhanasy bolar. Synag alymlara Aýda nädip gök önümleri ösdürip ýetişdirmelidigine we ony geljekki Aý bazasy üçin iýmit çeşmesi hökmünde ulanyp boljakdygyna düşünmäge kömek eder.
Beýleki iki enjam - LEMS (Aýyň daşky gurşawyna gözegçilik stansiýasy) we LDA (Aýyň dielektrik analizatory). LEMS iki ýyllap Aý titremelerine gözegçilik etjek özbaşdak seýsmometrler toplumydyr. Bu Aýyň gabygynyň we mantiýasynyň gurluşyny karta geçirmäge mümkinçilik berer.
LDA Aý regolitiniň dielektrik häsiýetlerini ölçär, bu alymlara onuň gurluşy, gyrawyň ýa-da buzuň emele gelmeginiň mümkindigi barada maglumat almaga kömek eder.
Enjamlaryň üçüsi hem Aýyň günorta polýusynyň golaýynda ýerleşdiriler, şol ýerde geljekde Aý bazasyny gurmak meýilleşdirilýär.
Ozal biz Aý demir ýoly konsepsiýasynyň işlenilip taýýarlanýandygy barada habar beripdik.


şu gün 11:10
2.4k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

şu gün 08:52
1.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

düýn 20:13
3.1k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

düýn 08:37
2.2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...