Amerikaly astronawtlar Aýa ýyladyşhana we ylmy gurallary elterler

  • 01.04.2024 14:16
  • 6.9k+

NASA 2026-njy ýylda meýilleşdirilýän “Artemisda III” missiýasynyň çäginde üç sany ylmy enjamy Aýa eltip berer diýip, Space.com-a salgylanýan Naked Science ýazýar.

Bu enjamlaryň biri Aýyň ekstremal şertleriniň ösümlikleriň ösmegine we köpelmegine edýän täsirini öwrenmek üçin döredilen LEAF (“Aýyň oba hojalygyň ösümlik dünýäsine täsiri”) kiçi ýyladyşhanasy bolar. Synag alymlara Aýda nädip gök önümleri ösdürip ýetişdirmelidigine we ony geljekki Aý bazasy üçin iýmit çeşmesi hökmünde ulanyp boljakdygyna düşünmäge kömek eder.
Beýleki iki enjam - LEMS (Aýyň daşky gurşawyna gözegçilik stansiýasy) we LDA (Aýyň dielektrik analizatory). LEMS iki ýyllap Aý titremelerine gözegçilik etjek özbaşdak seýsmometrler toplumydyr. Bu Aýyň gabygynyň we mantiýasynyň gurluşyny karta geçirmäge mümkinçilik berer.
LDA Aý regolitiniň dielektrik häsiýetlerini ölçär, bu alymlara onuň gurluşy, gyrawyň ýa-da buzuň emele gelmeginiň mümkindigi barada maglumat almaga kömek eder.
Enjamlaryň üçüsi hem Aýyň günorta polýusynyň golaýynda ýerleşdiriler, şol ýerde geljekde Aý bazasyny gurmak meýilleşdirilýär.
Ozal biz Aý demir ýoly konsepsiýasynyň işlenilip taýýarlanýandygy barada habar beripdik.


şu gün 18:38
422

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

şu gün 16:25
1.1k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

şu gün 14:31
892

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.4k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...