Russiýada çaga bilen deň ösüp bilýän protez oýlap tapdylar

  • 22.03.2024 23:44
  • 15k+

Perm milli gözleg politehniki uniwersitetiniň alymlary wagtyň geçmegi bilen süýnüp bilýän täze protezleri döretdiler. Şeýlelik bilen, çalt ulalmagy sebäpli enjamy ýygy-ýygydan çalyşmaly bolýan çagalar indi protezi has uzak wagtlap geýip biler. Bu mowzuk boýunça ylmy makala «Polymers» žurnalynda çap edildi.

Täze oýlap tanyş auksetika ýaly materiallara esaslanýar. Ozal protez ýasamak üçin ulanylýanlardan tapawutlylykda, olar basyşyň astynda kiçelýärler we dartylanda süýnýärler. Alymlar bu täsire ýörite döredilen öýjükler we ary öýjüklerini ýada salýan tor gurluşy arkaly ýetdiler. Şeýle şekilleriň açyk daralan ýa-da petiklenen arteriýalary giňeltmek we goldamak üçin eýýäm ýörite gurluşlary işläp düzmekde ulanylýandygy mälimdir.
Şeýle materialyň 3D görnüşinde çap edilen modelleriniň deformirlenen nusgalaryň mehaniki hereketini dogry gaýtalaýandygy kesgitlendi.
Perm milli gözleg politehniki uniwersitetiniň hünärmenleriniň döreden bu taslamasy hassalaryň rahatlygyny ýokarlandyrmaga, şeýle hem çagalaryň protezlerini döretmek tehnologiýasyny kämilleşdirmäge kömek eder. Materiallaryň akustiki aýratynlyklaryny has giňişleýin öwrenmek olaryň biolukmançylyk pudagynda ulanylmagyny ep-esli giňelder.


01.02.2026 11:42
1.7k+

Nesil yzarlaýan keselleri önünden çaklamak üçin Google DeepMind täze gural döretdi

Google DeepMind kompaniýasy keselleriň döremegine täsir edýän genetiki faktorlary ýüze çykarmak üçin niýetlenen AlphaGenome atly emeli aň guralyny tanyşdyrdy. Bu model bir wagtyň özünde DNK kodunyň 1 milliona çenli belgisini seljermäge ukyplydyr, bu bolsa täze bejeriş usullaryny işläp düzmäge ýardam eder diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

01.02.2026 10:54
958

YouTube emeli aň arkaly döredilen kontenti «arassalap» başlady

YouTube platformasy emeli aňyň kömegi bilen döredilen pes hilli kontentleri bozup başlady. Şu sebäpli platformadan eýýäm iki uly kanal ýitdi diýip, «The Verge» neşiri habar berýär. Wideomontaž üçin «Kapwing» hyzmatynyň hasabatyna görä, 5,9 million agzasy bolan CuentosFacianantes kanaly bozuldy...

31.01.2026 09:49
2.3k+

Matematikler emeli aňyň adam paýhasyndan öňe geçmejegini subut etdiler

Emeli aňyň başarnyklary hernäçe öwülse-de, bu gün matematiki subutnamalar uly dil modelleriniň (LLM) belli bir çylşyrymlylyk derejesinden ýokary wezipeleri ýerine ýetirmäge ukypsyzdygyny tassyklaýar. Matematik-alymlar Wişal we Warin Sikka tarapyndan geçirilen barlag  hem emeli aň agentleriniň awtonom ýagdaýda adamdan öňe geçmäge päsgel berýän nazary böwet bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny giňişleýin subut edýär...

30.01.2026 22:56
799

OpenAI kurs we ylmy işleri ýazmak üçin "Prism" mugt hyzmatyny işe girizdi

​OpenAI kompaniýasy ylmy barlaglar, kurs işleri we şuňa meňzeş taslamalaryň üstünde işlemek üçin niýetlenen mugt emeli aň (EA) hyzmaty bolan Prism-i hödürledi. Bu gural ChatGPT ulanyjylarynyň ählisi üçin elýeterli bolup, ol GPT-5...