Arheologlar neandertallar tarapyndan taýýarlanan 40 müň ýyl ozalky çylşyrymly ýelimi tapdylar

  • 08.03.2024 17:17
  • 14k+

Neandertallar ýelim döretmegiň çylşyrymly tehnologiýalaryny ele alyp bilipdirler. ABŞ-dan we Germaniýadan Halkara arheologlar topary 40-120 müň ýyl ozal ýaşap geçen neandertallaryň daş gurallaryny döretmek üçin iki komponentli ýelim ulanandygyny anykladylar. Bu açyşa Science Advances (SciAdv) ylmy žurnalynda neşir edilen gözleg bagyşlandy.

Alymlar Fransiýanyň Le-Mustýe ýadygärliginde geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda tapylan gazawylarda we pyçaklarda ohra bilen bitumyň garyndysynyň yzlaryny tapdylar. Öň, “himiki önümçilikde” şeýle başarnyklar diňe Homo Sapiens-e degişli hasap edilýärdi.

“Bu açyş biziň neandertallar baradaky düşünjämizi üýtgedýär: olar biziň pikir edişimizden has akylly we medeni taýdan has ösen ekenler” diýip, ylmy toparyň ýolbaşçysy Patrik Şmidt belleýär.

Şol döwürlerde ohrany we bitumy gazyp almak uly güýç we meýilnama talap edýärdi. Neandertallar öz zähmet gurallaryny kämilleşdirmek üçin muny maksatly ýerine ýetiripdirler.


düýn 19:36
2.2k+

ILMI merkezi: Er-Riýadda geljekki zehinler üçin täze merkeziň gurluşygy güýçli depginde dowam edýär

Saud Arabystany Er-Riýadda alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk taslamasynyň täze suratlaryny çap etdi. Mohammed bin Salmanyň (Misk City) adyny göterýän dünýäde ilkinji girdejisiz şäheriň merkezinde ýerleşýän ILMI ylmy-barlag toplumy kem-kemden kemala gelýär...

düýn 14:07
1.6k+

Alymlar Aýda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

Ostindäki Tehas uniwersitetiniň we Tehas A&M uniwersitetiniň hünärmenleri Aýda guruljak geljekki bazalarda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler. Geçirilen tejribeleriň dowamynda olara Aýyň topragynyň nusgasynda — regolitde bu ösümligi ösdürip ýetişdirmek we hasyl almak başartdy...

14.03.2026 16:16
1.9k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.4k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...