Arheologlar neandertallar tarapyndan taýýarlanan 40 müň ýyl ozalky çylşyrymly ýelimi tapdylar

  • 08.03.2024 17:17
  • 14k+

Neandertallar ýelim döretmegiň çylşyrymly tehnologiýalaryny ele alyp bilipdirler. ABŞ-dan we Germaniýadan Halkara arheologlar topary 40-120 müň ýyl ozal ýaşap geçen neandertallaryň daş gurallaryny döretmek üçin iki komponentli ýelim ulanandygyny anykladylar. Bu açyşa Science Advances (SciAdv) ylmy žurnalynda neşir edilen gözleg bagyşlandy.

Alymlar Fransiýanyň Le-Mustýe ýadygärliginde geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda tapylan gazawylarda we pyçaklarda ohra bilen bitumyň garyndysynyň yzlaryny tapdylar. Öň, “himiki önümçilikde” şeýle başarnyklar diňe Homo Sapiens-e degişli hasap edilýärdi.

“Bu açyş biziň neandertallar baradaky düşünjämizi üýtgedýär: olar biziň pikir edişimizden has akylly we medeni taýdan has ösen ekenler” diýip, ylmy toparyň ýolbaşçysy Patrik Şmidt belleýär.

Şol döwürlerde ohrany we bitumy gazyp almak uly güýç we meýilnama talap edýärdi. Neandertallar öz zähmet gurallaryny kämilleşdirmek üçin muny maksatly ýerine ýetiripdirler.


düýn 02:55
4.6k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...

22.02.2026 14:29
9.9k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermuda adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermuda adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

22.02.2026 09:10
2k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.9k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...