Alymlar ABŞ-nyň üstündäki bulutlarda täsin deşikleriň gelip çykyşyny anykladylar

  • 05.03.2024 12:18
  • 12k+

NASA-nyň “Terra” hemrasy Meksika aýlagynyň üstündäki bulutlarda syrly tegelek deşikleri bellige aldy. Gädikleri ýada salýan bu emele gelmeler eýýäm birnäçe wagtdan bäri adamlary biynjalyk etmek bilen, adatdan daşary hadysalar baradaky teoriýa sebäp boldy. Emma, anyklanylyşy ýaly, olary uçarlar döredýär eken diýip, Daily Mail ýazýar.

Şeýle “deşikler” ilkinji gezek 1940-njy ýyllarda göründi. Olar 2100 – 5500 metr belentlikde topbak-topbak bulutlarda emele gelýär.
Şeýle belentlikde bulutlaryň temperaturasy, takmynan, -15 gradusa çenli peselýär, ýöne olardaky suw damjalary doňmaýar. Bu şeýle belentlikde howada buz kristallarynyň döremegi üçin gerek bolan tozan we tozgajyk ýaly ownujak bölekleriň az bolmagy bilen baglanyşyklydyr.
Muňa garamazdan, haçan-da howa uçarlaryň ganatlarynyň ýa-da perleriniň ýanynda hereket edende, daş-töwerekdäki suw bugy hasam sowaýar. Netijede, suw damjalary doňýar. Doňan bölejikler hem aşak gaçyp başlap, şeýle “deşikleri” emele getirýärler.
NASA tarapyndan düşürilen suratda Maýaminiň halkara howa menzilinden uçan uçarlar tarapyndan döredilen “deşikler” şekillendirilendir.
Kawum we kanal bulutlary (alymlar olary şeýle atlandyrýarlar) tebigy ýagdaýda hem emele gelip biler, ýöne bu seýrek bolýar.


şu gün 02:25
2.6k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.3k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...

05.02.2026 02:03
2.5k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 16:02
4.9k+

50 ýyl garaşyldy, ýene bir aý sabyr ediň: Aýa ekipažly uçuş eglenýär

NASA agentligi Aýa ekipažly Artemis II missiýasynyň uçuş wagtyny fewral aýyndan mart aýyna geçirdi. Bu barada agentligiň ýolbaşçysy Jared Aýzekman uçuşyň baş taýýarlyk işleriniň netijeleri boýunça habar berdi. «Şu gün uçuşyň baş taýýarlyk işleri tamamlandy we biz fewraldaky uçuşy marta geçirýäris...