Marsdaky Ýezero kraterinde iki kölüň bolandygynyň subutnamasy tapyldy

  • 29.01.2024 15:24
  • 16k+

Marsdaky Ýezero kraterinde dürli geologiki döwürlerde iki kölüň bolandygyny görkezýän subutnamalar tapyldy. Bu radar ulanyp, krateriň düýbündäki çökündileriň gurluşyny öwrenen Perseverance mars roweriniň kömegi bilen anyklandy diýip, Los-Anželesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň metbugat gullugyna (UCLA) salgylanýan TASS habar berýär.

"Perseverance-iň bortunda oturdylan RIFMAX radary, dürli eroziýanyň netijesinde emele gelen gatlaklaryň arasynda ýerleşýän iki gat köl çökündi jynslaryny ýüze çykardy. Kölleriň bu yzlary Ýerdäki gaýa jynslaryna meňzeýär, bu Ýezero kraterinde suw howdanlarynyň bolandygy baradaky gipotezany tassyklaýar” – diýip,  UCLA-nyň professory Dewid Peýjiň ýolbaşçylygyndaky Amerikan we Ýewropa planetolog alymlarynyň topary öz beýanynda aýtdy.

Maglumatlar 2022-nji ýylyň maý-dekabr aýlary aralygynda Perseverance mars roweri tarapyndan ýygnaldy. Şol wagt NASA-nyň bäşinji roweri alymlaryň "Hawksbill Gap" we "Nukshack Ledge" diýip atlandyrýan Ýezero krateriniň  düýbündäki iki sebitiň arasynda hereket edýärdi. Bu ýerler özara, takmynan, 700 m meýdany bölüşýär we şol bir wagtyň özünde krateriň düýbüniň dürli sebitlerinde ýerleşýär, olaryň birinde gadymy gury kölüň düýbi, beýlekisinde bolsa oňa akan mars derýasynyň deltasy bar.


18.02.2026 12:14
4.4k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8.2k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.8k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7.4k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...