Alymlar Parkinson keseli bolan adamlara kömek etjek ekzoskelet döretdiler

  • 09.01.2024 14:43
  • 16k+

ABŞ-nyň Garward we Boston uniwersitetleriniň alymlar topary Parkinson keseli bilen kesellänlere ýykylman we gapdaldan söýeg berilmezden ynamly ýöremäge kömek edýän “ýumşak” ekzoskelet döretdi. Bu barada 3DNews TechCrunch-e salgylanyp habar berdi.

Parkinson keseli bolan adamlar daýanç-hereket ediş agzalarynyň sökelliklerini başdan geçirýärler we el-aýaklarynyň hereketiniň amplitudasynyň gysgalmagy sebäpli ýöremekde kynçylyk çekýärler. Netijede, bu kesele ýolugan hassalar wagtal-wagtal doňup, deňagramlylygyny ýitirip we ýykylyp bilerler. Şol sebäpli olara özbaşdak hereket etmek kyn.
Hünärmenler tarapyndan döredilen ekzoskelet datçikleriň ulgamy arkaly belli bir adamyň ýöreýiş aýratynlyklaryna uýgunlaşýar we aýaklaryna dakylýan hereketlendirijileriň kömegi bilen gerekli pursatda herekete itergi berýär, häsiýetli doňmagy düýbünden ýok edýär.
Parkinson keselinden ejir çekýän 73 ýaşly bir adamda ekzoskelet synagdan geçirilende näsag ýokary tizlikde we doňmazdan köp ýöremegi öwrendi hem-de açyk ýerlerde häsiýetli doňma has seýrekleşdi. Bu adam ýöreýän wagty gürrüňdeş bolmagy hem başardy, ýogsam degişli enjam bolmasa muny etmek kyn bolardy.


19.01.2026 14:39
11k+

Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler. Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi...

18.01.2026 16:06
5.3k+

Alymlar 2 mln ýyl ozal ýaşan «başarnykly adamy» doly suratlandyryp bildi

Paleoantropologlar Homo habilis-iň (başarnykly adam) iň doly skeleti barada gürrüň berdi. Homo urugynyň iň irki wekilleriniň biri bolan bu görnüş 2 million ýyldan gowrak ozal ýaşapdyr. Ol awstralopitekler bilen adamlaryň has giçki ata-babalarynyň – Homo erectus-yň (göni ýöreýän adam) anatomiki aýratynlyklaryny özünde birleşdiripdir...

18.01.2026 15:22
5.3k+

Gadymky möjegiň iýmit galyndylary 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň DNK-syny öwrenmäge kömek etdi

Alymlar Sibir doňaklygynda gatap galan möjegiň aşgazanyndan tapylan et bölegini öwrenmek arkaly, takmynan 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň genomyny täzeden dikeltdiler. Iki aýlyk möjek çagasynyň zepersiz saklanan galyndylary 2011-nji ýylda Sibiriň demirgazyk-gündogaryndaky Tumat obasynyň golaýynda tapylypdy...

18.01.2026 15:13
3.3k+

Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar...