Wirjiniýanyň Tehnologiýa Institutynyň (ABŞ) gözlegçiler topary plastmassany gaýtadan işlemegiň täze usulyny oýlap tapdylar. Sabyn, ýuwujy serişdeler we beýleki önümler ýasamak üçin ulanylýan plastmassany surfaktantlara öwürmegiň usulyny tapdylar.
Birbada seretseň, plastmassa bilen sabynyň umumylygy az ýaly. Olaryň dürli dokumalary, daşky görnüşi we ulanylyş usuly bar. Emma molekulalar derejesinde olaryň arasynda baglanyşyk bar. Öňki gözlegler polietileniň himiki gurluşynyň sabynyň deslapky himiki görnüşi hökmünde ulanylýan ýag kislotasyna meňzeýändigini görkezdi. Iki material hem uzyn uglerod zynjyrlaryndan durýar, ýöne ýag kislotalarynyň zynjyryň ahyrynda goşmaça atom topary bar.
Synag wagtynda alymlar uly bolmadyk reaktor ulanyp, polietileni gyzdyrdylar. Aşaky böleginde polimer zynjyrlaryny döwmek üçin temperatura ýokarydy, ýokarky böleginde bolsa ondan soňky zaýalanmagynyň öňüni almak üçin gyzdyryş peseldilýärdi.
Gyzdyrylandan soň alymlar reaktordan maddanyň galyndylaryny ýygnadylar. Ol gysga zynjyrly polietilenden ýa-da has takygy mumlardan ybaratdy. Awtorlaryň pikiriçe, bu plastmassany sabyn görnüşinde gaýtadan işlemegiň usulyny döretmekde ilkinji ädim boldy. Ýene birnäçe tapgyrdan soň, dünýäde ilkinji plastik sabyny ýasadylar.
Alymlar öz tehnikasynyň çylşyrymly katalizatorlary we gymmat proseduralary talap etmeýändigini bellediler. Gaýtadan işlemekligi polipropilen ýaly beýleki plastmassa görnüşleri babatynda hem ulanyp bolar diýip, Science habar berýär.
