Adam her sagatda takmynan 16 mikroplastiki böleji demine dartýar

  • 15.06.2023 14:54
  • 21k+

Halkara fizikler topary ilkinji gezek adamyň ýokarky dem alyş ýollaryndan geçýän mikroplastiki bölejikleriň hereketini öwrendi we her sagatda ortaça 16 mikroplastiki bölejigiň adamlaryň dem alyş agzalarynda çökýändigini anyklady. Bu Ýeriň plastikler bilen hapalanmagyna garşy göreşmegiň zerurdygyny ýene bir gezek nygtap görkezýär diýip, sişenbe güni Amerikanyň Fizika institutynyň (AIP) metbugat gullugy habar berdi.

"Alymlar dürli ululykdaky we hertüýsli şekildäki mikroplastiki bölejikleriň, adamyň dem alyş ýollaryna düşenlerinde, çalt we kadaly dem alynýarka özlerini alyp barşyny hasapladylar. Alymlar tarapyndan geçirilen hasaplamalar bu bölejikleriň ep-esli böleginiň dem alyş ulgamynyň käbir ýerlerinde, şol sanda burun boşlugynda we bogazda çöküp galýandygyny görkezdi "- diýip habarda aýdylýar.

Sidneýiň Tehnologiýa Uniwersitetiniň uly ylmy işgäri Muhammet Yslamyň ýolbaşçylygyndaky awstraliýaly, hytaýly we eýranly fizikler topary bölejikleriň adamyň dem alyş ulgamyna aralaşanlarynda özlerini alyp barşy bilen gyzyklandy. Alymlaryň bu meselä bolan gyzyklanmasy bir ýyl mundan ozal lukmanlaryň plastmassa bölejikleriniň kämahal dem alyş ýollaryna has çuň aralaşýandygyna ilkinji subutnamalary tapmagy bilen baglanyşyklydyr.


06.03.2026 07:51
5.7k+

Açlyk – beýnide: alymlar doýanyňdan soň hem ýene iýmek isleginiň sebäbini düşündirdiler

Iňlis alymlarynyň täze barlagy adamlaryň doýagarna nahar iýenlerinden soň hem näme üçindir ýene ýeňil-ýelpaý iýmitlerden ýüz öwrüp bilmeýändikleriniň sebäbini düşündirýär. Gündogar Angliýa we Plimut uniwersitetleriniň hünärmenleri öz geçiren barlaglarynda adam bedeni fiziki taýdan doýan hem bolsa, beýniniň iýmitleriň suratyndan we ysyndan täsirlenmegi dowam edýändigini ýüze çykardylar...

05.03.2026 11:32
4.5k+

Kanadaly ýigit gen redaktirlemesi arkaly seýrek duş gelýän keselden saplanan ilkinji adam boldy

Kanadanyň Britan Kolumbiýasy prowinsiýasynyň 19 ýaşly ýaşaýjysy Taý Sperl dünýäde DNK-nyň praým-redaktirlemesi tehnologiýasynyň kömegi bilen seýrek duş gelýän genetik keselden doly saplanan ilkinji näsag boldy...

26.02.2026 12:35
5.3k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.8k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...