Alymlar dünýädäki has kislotaly ummany aýtdylar

  • 04.11.2022 12:28
  • 13k+
Alymlar dünýädäki has kislotaly ummany aýtdylar

Szimeý uniwersitetiniň Polýar we deňiz gözlegleri institutynyň halkara alymlar topary Demirgazyk buzly ummanyň kislotalanmagynyň beýleki ummanlara garanyňda üç-dört esse çalt bolup geçýändigini kesgitlediler. Alymlaryň aýtmagyna görä, bu Demirgazyk buzly ummany has kislotaly ummana öwürýär. Gözleg toparynyň işleri “Science” žurnalynda neşir edildi diýip, gazeta.ru habar berýär.

Topar 1994-nji ýyldan 2020-nji ýyl aralygynda Demirgazyk buzly umman boýunça 47 gözleg kruiziniň dowamynda ýygnalan umman karbonatlary baradaky maglumatlary topladylar. Gözlegleriň netijesinde howanyň üýtgemegi we deňiz buzunyň soňraky yza çekilmegi sebäpli ilkibaşda buz örtügi bilen örtülen deňiz suwunyň köp böleginiň atmosferanyň täsirine sezewar bolýandygy anyklanyldy. Bu hem ummanyň güýçli kislotalanmagyna getirýän atmosfera CO₂-niň çalt siňdirilmegine ýardam etdi.
Alymlar deňiz buzunyň işjeň yza çekilýän has ýokary giňişliklerinde pH-niň mundan beýläk hem peseljekdigini çakladylar. Alymlaryň aýtmagyna görä, eger bu prosesi saklamasaň, kislotalanma arktiki ekoulgamyň ýok edilmegine getirer.

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi
düýn 22:33
3.1k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy
düýn 17:42
2.4k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar
düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy
05.02.2026 16:20
7.8k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...