Adamyň ganynda ilkinji gezek mikroplastika tapyldy

  • 29.03.2022 20:29
  • 21k+

Amsterdamyň Erkin uniwersitetiniň alymlary ilkinji gezek adam ganynyň mikroplastika bilen hapalanmasyny ýüze çykardylar. Bu açyş bölejikleriň tutuş beden boýunça hereket edip, organlarda ornaşyp biljekdigini görkezýär diýip, Day.Az belleýär.

Derňew geçirijiler 22 sany näbelli donoryň gan nusgalaryny seljerdiler we olaryň 17-sinde ululygy 0,0007 mm çenli bolan plastik bölejiklerini tapdylar. Nusgalaryň ýarysynyň düzüminde adatça içgiler üçin çüýşelerde ulanylýan PET-plastigi, olaryň üçden birinde bolsa önümleri gaplamakda ulanylýan polistirol tapyldy. Gan nusgalarynyň dörtden biri plastik paketleri taýýarlamakda ulanylýan polietileni saklaýardy. Käbirinde bolsa plastigiň iki ýa-da üç görnüşi bar. 

“Biziň gözleglerimiz ganymyzda polimer bölejikleriniň bardygyna ilkinji subutnamadyr – bu öňegidişlik netijesi. Şeýle-de bolsa, biz derňewimiziň çägini giňeltmeli we nusgalaryň ölçegini, baha berilýän polimerleriň sanyny artdyrmaly” – diýip, ekotoksikolog Dik Wetkah aýtdy. Goşmaça gözlegler eýýäm dowam etdirilýär diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.


düýn 21:30
2.5k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...