Nemes we fin alymlary uglerodyň täze görnüşini tapdylar

  • 25.05.2021 12:00
  • 4.3k+

Germaniýanyň Marburg uniwersitetiniň we Finlýandiýanyň Aalto uniwersitetiniň ylmy barlagçylary uglerodyň täze görnüşini tapdylar. Onuň galyňlygy bir atoma barabar diýip, Interfax habar berdi.

"Uglerod ulgamy edil grafen ýaly bir atom galyňlykda, ýöne tertipli gözenegi emele getirýän kwadratlardan, altyburçluklardan we sekizburçluklardan ybarat. Olar ýokary mümkinçilikli skanirleýän zond mikroskopiýasy arkaly toruň özboluşly gurluşyny tassykladylar we olaryň elektroniki häsiýetleriniň grafeniňkiden has tapawutlydygyny anykladylar"-diýlip, habarda aýdylýar.

Ýarymgeçiriji bolan grafende her uglerod atomy ýene üç atom bilen baglanyşyp, altyburçly balary öýjügini emele getirýär. Grafenden we uglerodyň beýleki görnüşlerinden tapawutlylykda, täze material diýlip atlandyrylýan bifenilen tor metalyň häsiýetlerine eýedir.


27.02.2026 20:58
2.8k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

25.02.2026 06:38
4.8k+

Alymlar öň näbelli bolan ýaşaýyş formasyny – gadymy Prototaxites organizmini açdylar

Kanadanyň Gaspe aýlagynyň kenaryndan tapylan sekiz metr uzynlykdaky ägirt uly gurluşlaryň ylma mälim bolmadyk, ýitip giden düýbünden başga bir ýaşaýyş formasydygy anyklandy. Bu barada Science žurnaly habar berýär...

24.02.2026 18:28
5.7k+

250 million ýyllyk deňiz amfibiýasynyň galyndylary mezozoý eýýamynyň ýyrtyjylary baradaky syrlary açdy

Alymlar mundan 60 ýyl ozal Awstraliýanyň demirgazyk-günbatar sebitinden tapylan we takmynan 250 million ýyl ozal ýaşap geçen deňiz amfibiýalarynyň galyndylaryny gaýtadan öwrendiler. Bu tapyndylar uzak wagtlap muzeý kolleksiýalarynda saklanyp, öwrenilmän galypdy...

18.02.2026 09:57
6.1k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...