Täze Zelandiýa «çilim çekmeýän nesli» kemala getirmegiň ugrunda

  • 18.04.2021 14:33
  • 11k+

Täze Zelandiýanyň Hökümeti çilimkeşlige garşy göreş boýunça hereketleriň Milli meýilnamasyny hödürledi. Onuň maksady ýurdy 2025-nji ýyla çenli çilim çekmekden doly azat etmekden ybaratdyr. Meýilnamada, esasan, 2004-nji ýyldan soň doglan şahslara temmäki önümlerini satmazlygy girizmek teklip edilýär. Geljekde çilim çekmek üçin kanunda rugsat berlen ýaşy ýokarlandyrmak hem meýilleşdirilýär. Bu barada euronews.com habar berýär.

Çilim täze zelandiýalylaryň her ýylda 4,5 müňüsiniň aradan çykmagyna sebäp bolýar. Bu ýerde gürrüň, esasan, girdejisi pes derejede bolan ýaşaýjylar barada barýar. Sebäbi ilatyň şol gatlagynyň 20 göteriminde girdejisi ýokary bolanlaryň degişli derejesindäkiden çilim çekýänleriň sany 4 esse ýokarydyr. Umuman, temmäki önümlerini ulanmak ýurtda düwnük keselli adamlaryň her dördünjisiniň aradan çykmagynyň esasy sebäbi bolup durýar. Täze Zelandiýanyň ýarym milliona golaý ilaty gündelik çilim çekýär.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň maglumatlaryna görä, her ýylda Ýer ýüzüniň ilatynyň 8 milliony çilimkeşlik sebäpli aradan çykýar. Guramanyň bilermenleri çilim çekýän adamlaryň ony çekmeýänlere garanyňda, COVID-19-y agyr geçirmek ähtimallygynyň ýokarydygyny aýdýarlar. 

18.03.2026 19:44
2.3k+

2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek boýunça Aşgabatda maslahat geçirildi

BMG-niň Aşgabatdaky binasynda Bütindünýä inçekesele garşy göreş gününe bagyşlanan ylmy-amaly okuw maslahaty geçirildi. Çäräni BSGG-niň Türkmenistandaky ýurt boýunça edarasy gurady. Maslahatyň esasy mowzugy 2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek baradaky maksada ýetmek üçin görülmeli çäreleri ara alyp maslahatlaşmak boldy...

10.03.2026 19:18
7.4k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.9k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...