Haýsy önümler adamyň wagtyndan ir garramagyna sebäp bolýar?

  • 15.09.2020 23:37
  • 20k+

Dietolog Ýelena Solomatina «Weçernaýa Moskwa» bilen geçirilen söhbetdeşlikde Ispaniýanyň Nawarra uniwersitetiniň alymlarynyň adamyň wagtyndan ir garramagyna sebäp bolýan iýmitler babatdaky gözlegleri barada aýtdy.

«Science Alert» portalynda çap edilen makalada barlagçylar ultra gaýtadan işlenen iýmitler, şol sanda gowrulan et we çalt nahar iýmek öýjükleriň wagtyndan öň garramagyna sebäp bolýar diýen netijä geldiler. Hünärmen alymlaryň netijeleri bilen ylalaşyp, ýagda termiki taýdan gaýtadan işlenen azyk önümleriniň kanserogenleri emele getirýändigini aýtdy. Olar öz gezeginde birleşdiriji dokumanyň esasyny düzýän belogy – kollageni ýok edýärler.

«Adam zyýanly iýmitleri – burgerleri, gowrulan kartoşkany, süýjini ýa-da däne önümlerinden aşa köp peýdalansa, kollagende tikenler emele gelip başlaýar, deri mürşerýär we tiz wagtdan ýygyrtlar bilen örtülýär» – diýip, Solomatina aýtdy.

Hünärmen ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleriň öňüni almak üçin zyýanly iýmitlerden gaça durmagy, şeýle hem iýmitiňizi düzüminde kollagen bolan önümler bilen baýlaşdyrmagy maslahat berýär.
Onuň bellemegine görä, käşirde, pomidorda, ysmanakda, ýagly balyklarda bu wajyp belogyň köp mukdary saklanýar, şonuň üçin bedene ýaraýan bolsa, olary kabul etmek hökmanydyr. Şeýle hem Solomatina bedeniň ýaşarmagyna we dikelmegine ýardam edýän önümleriň hataryna zeýtun ýagyny, üzümi, hozy, imbiri, şugundyr, selderýany we awakadony hem goşdy.

26.02.2026 12:35
4.8k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...