Haýsy önümler adamyň wagtyndan ir garramagyna sebäp bolýar?

  • 15.09.2020 23:37
  • 20k+

Dietolog Ýelena Solomatina «Weçernaýa Moskwa» bilen geçirilen söhbetdeşlikde Ispaniýanyň Nawarra uniwersitetiniň alymlarynyň adamyň wagtyndan ir garramagyna sebäp bolýan iýmitler babatdaky gözlegleri barada aýtdy.

«Science Alert» portalynda çap edilen makalada barlagçylar ultra gaýtadan işlenen iýmitler, şol sanda gowrulan et we çalt nahar iýmek öýjükleriň wagtyndan öň garramagyna sebäp bolýar diýen netijä geldiler. Hünärmen alymlaryň netijeleri bilen ylalaşyp, ýagda termiki taýdan gaýtadan işlenen azyk önümleriniň kanserogenleri emele getirýändigini aýtdy. Olar öz gezeginde birleşdiriji dokumanyň esasyny düzýän belogy – kollageni ýok edýärler.

«Adam zyýanly iýmitleri – burgerleri, gowrulan kartoşkany, süýjini ýa-da däne önümlerinden aşa köp peýdalansa, kollagende tikenler emele gelip başlaýar, deri mürşerýär we tiz wagtdan ýygyrtlar bilen örtülýär» – diýip, Solomatina aýtdy.

Hünärmen ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleriň öňüni almak üçin zyýanly iýmitlerden gaça durmagy, şeýle hem iýmitiňizi düzüminde kollagen bolan önümler bilen baýlaşdyrmagy maslahat berýär.
Onuň bellemegine görä, käşirde, pomidorda, ysmanakda, ýagly balyklarda bu wajyp belogyň köp mukdary saklanýar, şonuň üçin bedene ýaraýan bolsa, olary kabul etmek hökmanydyr. Şeýle hem Solomatina bedeniň ýaşarmagyna we dikelmegine ýardam edýän önümleriň hataryna zeýtun ýagyny, üzümi, hozy, imbiri, şugundyr, selderýany we awakadony hem goşdy.

11.01.2026 12:28
2.8k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.2k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.1k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...

07.01.2026 10:53
3.3k+

Britaniýada çaga semizligi sebäpli fastfudyň mahabatyna gadaganlyk güýje girdi

Beýik Britaniýada 21:00-a çenli fastfudyň telewizion mahabatyna resmi gadaganlyk we onuň internetde ýerleşdirilmegine doly gadaganlyk hereket edip başlady. Bu çäreler ýurtda çaga semizligine garşy göreşe gönükdirilýär diýip, The Guardian habar berýär...