Türkmen alymlary galyndylardan antiseptik almagyň tehnologiýasyny hödürlediler

  • 08.08.2020 23:01
  • 15k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Himiýa institutynyň işgärleri çakyr hem-de şeker önümçiliginiň galyndylaryndan organiki birleşme - izopropanol (izopropil alkogoly) öndürmegiň tehnologiýasyny işläp taýýarladylar. Bu barada "Türkmenistan: Altyn asyr" elektron neşiri habar berýär.

Institutyň barlaghanasynyň müdiri Esker Annahanowyň düşündirişi ýaly, izopropil alkogoly güýçli antiseptiki işjeňlige eýedir we etil spirtine derek giňden ulanylýar. Lukmançylykda, kosmetologiýada, parfýumeriýada, öý üçin himiýa serişdelerinde, awtoulaglar üçin ekrany ýuwujy suwuklyk we antifriz önümçiliginde ondan peýdalanylýar.
Aşgabadyň Büzmeýin etrabynda ýerleşýän zyýansyzlandyryş erginlerini öndürýän kärhanada import edilýän izopropanol bu ýerde öndürilen şahsy arassaçylyk önümleriniň esasy bölegi (70%) hökmünde ulanylýar.
Alymlar - himikler izopropil alkogolyny öndürmek üçin ýerli çig maly - ýurduň çakyr zawodlarynda distilýasiýa wagtynda alynýan galyndy ýaglary ulanmagy teklip etdiler.
Ylmy gözlegler we organiki maddalaryň tejribe taýdan öndürilmegi Himiýa institutynyň, zyýansyzlandyryş erginlerini öndürýän kärhananyň we paýtagtyň Büzmeýin etrabynda ýerleşýän çakyr önümçiligi kärhanasynyň arasynda baglaşylan üç taraplaýyn şertnamanyň çäginde geçirildi. Çig mal Mary şeker zawody tarapyndan üpjün edildi.
Kärhananyň rektifikasion kolonnasynda barlag arassalamasynyň dowamynda galyndy ýaglardan 96,5 gradus güýji bolan 700 dekalitrden gowrak izopropil alkogoly bugardyldy. Ýerli çig mal ulanylanda, zyýansylandyryş serişdesiniň özüne düşýän gymmaty import edilýän analogdan birnäçe esse pesdir diýlip çaklanylýar.
Esker Annakhanow galyndy ýaglary arassalamak we bugartmak döwründe has peýdaly himiki birleşmeleri, hususan-da, hloruň ornuny tutup biljek güýçli zyýansyzlandyryş önümlerini almak mümkin diýip hasaplaýar. Synagda alnan bu maddalaryň dürli konsentrasiýalarynyň birnäçe erginleri, antibakterial häsiýetlerini barlamak üçin sanitariýa we epidemiologiýa stansiýasyna geçirildi.

düýn 14:05
5.6k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

düýn 13:40
2.3k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 16:03
3.3k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...