Şweýsariýa dünýäde bäsdeşlige ukyplylygyň IMD World Competitiveness Ranking ýyllyk reýtinginde birinji ornuny ýitirdi. Ýurduň ykdysadyýeti dünýä liderligini Singapura berip, üçünji orna düşdi. Täzelenen sanawda ikinji orny Gonkong eýeledi diýip, «Bloomberg» habar berýär.
Bu reýting Şweýsariýanyň Menejmenti ösdürmegiň halkara instituty (IMD) tarapyndan düzülýär. Gözlegler döwletleri dört sany esasy ugur boýunça bahalandyrýar: makroykdysadyýetiň ýagdaýy, döwlet dolandyryşynyň netijeliligi, işewürligi alyp barmagyň netijeliligi we infrastrukturanyň umumy hili.
Institutyň analitikleri Şweýsariýanyň ornunyň aşak düşmegini birnäçe makroykdysady şertler bilen baglanyşdyrýar:
- ABŞ tarapyndan söwda gümrük paçlarynyň girizilmegi;
- Şweýsariýa frankynyň hümmetiniň düýpli ýokarlanmagy;
- Daşary ýurt maýa goýumlarynyň gelmeginiň birden azalmagy.
IMD-niň maglumatlaryna görä, geçen ýyl Şweýsariýadan göni daşary ýurt maýa goýumlarynyň arassa çykarylyşy 60,7 milliard dollara ýetdi. Bu görkeziji bilen ýurt gözlegde görkezilen 70 döwletiň arasynda iň soňky orny eýeledi. Institutyň hünärmenleri bu peselmäniň wagtlaýyn häsiýete eýedigini hem-de maýadarlaryň maýasyny yzyna gaýtarmagy we aktiwleri täzeden bahalandyrmagy bilen baglydygyny çaklaýar.
IMD-niň Dünýäde bäsdeşlige ukyplylyk merkeziniň direktory Arturo Bris güýçli frankyň Şweýsariýanyň ykdysadyýetine maýa goýumlaryň bahasyny has-da ýokarlandyrandygyny, Donald Trampyň administrasiýasy tarapyndan girizilen amerikan söwda paçlarynyň bolsa işewürlik ýagdaýyna ýaramaz täsir edendigini düşündirdi. Bu ýagdaý hatda iň durnukly ykdysady ulgamlaryň hem geosyýasy durnuksyzlygyň öňünde gowşakdygyny aýdyň görkezýär.
Şol bir wagtda Şweýsariýa infrastrukturanyň hili we döwlet apparatynyň işiniň netijeliligi ýaly ugurlarda hakyky dünýä lideridigini tassyklady.
Halkara reýtinginde ornunyň peselmegine garamazdan, 2025-nji ýylyň birinji çärýegi üçin resmi hökümet maglumatlary ynamly ösüşi görkezýär. Şweýsariýanyň JIÖ-si öňki çärýek bilen deňeşdirilende 0,5% ýokarlandy (ilkibaşdaky baha 0,7% bolupdy). Ýyllyk hasaplamada ykdysady ösüş 2% derejesinde hasaba alyndy, bu bolsa analitikleriň öňki çaklamalaryndan has ýokary boldy.
