Bütin dünýä boýunça öý hojalyklarynyň umumy bergisi 65,3 trillion dollara ýetdi. Iň täsin tarapy bolsa, bu ägirt uly berginiň ýarysyndan gowragy diňe iki döwletiň – ABŞ-nyň we Hytaýyň paýyna düşýär.
Halkara maliýe institutynyň (IIF) maglumatlaryna görä, dünýäde iň köp bergi we karz ýüküni göterýän ýurtlar şulardyr:
ABŞ: Amerikan raýatlarynyň umumy bergisi takmynan 21,2 trillion dollara barabardyr. Bu karzlaryň esasy bölegini jaý satyn almak, karz kartlary, awtoulag karzlary we talyp okuw puly üçin alan karzlary emele getirýär. Diňe 2025-nji ýylda amerikanlaryň karz kartlary boýunça bergisi tas 1,3 trillion dollara ýetdi.
Hytaý sanawda ikinji ýerdedir we bu ýurtda maşgalalaryň bergisi 12,3 trillion dollara ýetdi. Berginiň beýle çalt ösmegine ýurtdaky gyzgalaňly köp ýyllyk gozgalmaýan emläk karzlary sebäp boldy. Ýagny, 2006-njy ýylda hytaýlylaryň bergisi bolany 277 milliard dollarka, häzirki wagtda ol ägirt uly derejä ýetdi we berginiň Jemi içeri önüme (JIÖ) bolan gatnaşygy 11%-den 60%-e galdy.
Hasabat dürli ýurtlaryň arasyndaky uly tapawutlary hem görkezýär. Meselem, Kanada ilatynyň sanynyň gaty azdygyna garamazdan, tas Germaniýa ýaly köp karz toplady. Şeýle-de, Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň birnäçe döwletleri hem dünýäde iň köp karz alýan ýurtlaryň sanawyna girýär.
Hünärmenler karzlaryň köp bolmagynyň adamlaryň dükanda kän pul harçlamagyna kömek edýändigini, emma bank göterimleri ýokarlananda ýa-da jaý bazary durnuksyzlaşanda, bu ýagdaýyň ilat üçin örän howply bolup bilýändigini adýarlar.
