540 ýyl öň ýazylan söýgi hatynyň syry açyldy

  • düýn 18:28
  • 6k+

«Daily Mail» neşiriniň habar bermegine görä, emeli aň ýazylan wagtyndan 540 ýyl geçen söýgi hatynyň mazmunyny okamaga kömek etdi.

Hat 1477-nji ýylyň fewralynda Topkroftda Marjeri Brýus tarapyndan öz adaglysy Jon Pastona ýazylypdyr. Teksti okamak örän kyn boldy: ol erkin görnüşde, standart däl orfografiýa, köne sözler we gysgaltmalar bilen ýazylypdyr.

«Häzirkizaman okyjylaryna bu dil nätanyş görnüp biler, sebäbi şol döwrüň orfografiýasy, grammatikasy we aýdylyşy häzirki iňlis dilinden örän tapawutlydyr» – diýip, «MyHeritage» genealogik saýtynyň wekili düşündirýär.

Hünärmenler hatyň suratyny «Scribe AI» guralyna ýükledi, ol bolsa teksti çalt okamaga we häzirkizaman diline geçirmäge kömek etdi.

Hatdan belli bolşy ýaly, Marjeri kakasynyň galyňy artdyrmakdan ýüz döndermegi sebäpli biynjalyk bolupdyr. Muňa garamazdan, ol adaglysyny özüniň päk söýgüsine ynandyrýar we mal-döwleti az bolsa-da, ony taşlamajakdygyny ýazýar.

Bu hat 400-den gowrak resminamany öz içine alýan «Pastonlaryň hatlary» toplumyna degişlidir. Bu hat alyşmalar daýhanlykdan dörän we soňra dworýan gatlagyna çenli ýol geçen maşgalanyň sosial ýagdaýynyň üýtgeýşini görkezýär.

«Daily Mail-iň» maglumatyna görä, Marjeri Brýus bilen Jon Paston ahyrynda durmuş gurupdyr, 1479-njy ýylda bolsa olaryň ogly dünýä inipdir. Soňra «MyHeritage-iň» hünärmenleri olaryň nesillerini tapmagy başardy.

Marjeri Brýus şeýle ýazypdyr: «Eger sen meniň, nirä gitseň hem, wepaly galmagymy isleseň, men seni söýmek üçin elimde baryny ederin we seni söýmegimi hiç wagt bes etmerin. Eger-de garyndaşlarym meniň ýalňyşýandygymy aýtsalar, goý, bilsinler: ýüregim maňa seni dünýädäki ähli zatdan ýokary tutup, çyn ýürekden söýmegi buýurýar. Eger-de haçan-da bolsa aramyzda düşünişmezlik dörese, wagtyň geçmegi bilen hemme zadyň düzeljekdigine ynanýaryn. Häzir aýtmaly başga zadym ýok, diňe bir zatdan başga — seni Hudaý gorasyn. Haýyş edýärin: goý, bu hata senden başga hiç kimiň gözi düşmesin».


24.04.2026 15:16
2.1k+

Emeli aňdan gadymy senetçilige çenli: ÝB medeni miras boýunça baýragyň eýelerini kesgitledi

«Europa Nostra» guramasynyň Ýewropa Komissiýasy bilen bilelikde guraýan «Ýewropa mirasy 2026» abraýly baýragyna 18 ýurtdan 30 töweregi taslama mynasyp boldy....

23.04.2026 22:41
3.7k+

Germaniýada bir adam ChatGPT-niň kömegi bilen kazyýet işini utdy

Germaniýada emeli aňdan peýdalanyp, kazyýetde özüni aklamagy başaran adam barada täsin waka hasaba alyndy. Leýpsig şäheriniň ýaşaýjysy Dawid Hins öz goranyş çäresini ChatGPT neýroulgamynyň kömegi bilen......

22.04.2026 16:58
4.5k+

Maýýa siwilizasiýasynda diş plombalamagyň ilkinji alamatlary tapyldy

Alymlar maýýa siwilizasiýasynyň wekillerinde azy dişiniň plombalanmagy bilen bagly ilkinji subutnamalary ýüze çykardylar. Barlagyň netijeleri Journal of Archaeological Science: Reports žurnalynda çap edildi....

22.04.2026 15:21
8.4k+

Müsür aramgähindäki mumiýanyň içinden «Iliada» poemasyndan bölek bolan papirus tapyldy

Barselona uniwersitetiniň Ýanyndaky Gadymy Ýakyn Gündogar institutynyň arheologlar topary Müsüriň El-Minýa welaýatynda geçirilen ekspedisiýanyň dowamynda Gomeriň «Iliada» poemasyndan bölek bolan üýtgeşik......