Käwagt açarymyzy nirede goýanymyzy ýa-da düýn agşam näme iýenimizi ýatdan çykarmak, köpimizde bolýan ýagdaý. Biz şeýle halatlarda aňymyzdan nägile bolup, özümizi tas kemakyllylykda aýyplamakdan hem gaýdamzok. Emma kanadaly alymlaryň pikiriçe, bu biziň huşumyzyň pesdigini däl-de, gaýta beýnimiziň örän netijeli işleýändigini görkezýär. Bu boýunça geçirilen gyzykly barlag hakynda Neuron žurnalynda okamak mümkin.
Barlagda beýniniň käbir zatlary unutmak prosesiniň, aslynda «arassalaýyş» işleridigi aýdylýar. Hamana diýersiň, beýnimiz edil kompýuter ýa-da telefon ýaly. Ol köne we peýdasyz maglumatlary «öçürip», täze we möhüm maglumatlar üçin ýer açýar. Bu bolsa bize has çalt we dogry karar bermäge kömek edýär.
Hemme zady jikme-jik ýatda saklamak zerurmy beri? Alymlar munuň hökman zat däldigini meşhur psiholog A.R.Luriýanyň bir hassasyny mysal getirmek arkaly düşündirýärler. Gürrüňi edilýän hassa her bir ownujak zady-da ýatda saklamagy başarypdyr. Ýöne güýçli ýatkeşliginiň beýnisine ownujak zatlary hyryn-dykyn ýüklemegi sebäpli, olary baglanyşdyryp, umumy bir many çykarmakda örän kösenipdir.
Durmuş hemişe üýtgäp durýar. Köne we gerek däl zatlary unudyp bilmek, beýniniň täze şertlere has aňsat uýgunlaşmagyna kömek edýär. Şeýle-de alymlar adaty unudaganlyk endigini huşsuzlyk ýaly hakyky kesel bilen gatyşdyrmaly däldigini ýatladýarlar.
Aýdaly, günde bolup bilýän ownuk zatlary, mysal üçin, bir gören tanşyň adyny ýa-da haýsydyr bir harydyň bahasyny ýatdan çykarmak–bu kadaly ýagdaý.
Eger adam öňden tanyş ýerlerinde azaşyp başlasa ýa-da adaty, ýyllarboýy ulanyp ýören zatlaryny nähili ulanmalydygyny ýatdan çykarsa, bu howply ýagdaýdyr we onda hökman lukmana ýüz tutmaly.
Gysgaça aýdylanda, ownuk-uşak, gerekmejek zatlary ýatdan çykarsaňyz, gynanmaň! Diýmek, beýniňiz has möhüm zatlary ýatda saklamak üçin özüne arassa «meýdança» döredýär.
