Barlag: Adamlar öňkülerinden az gürläp başladylar

  • düýn 19:43
  • 1.7k+

Kanzas-Siti şäherindäki Missuri uniwersitetiniň we Arizona uniwersitetiniň alymlary adamlaryň ortaça dilden gepleşigi has az ulanyp başlandyklaryny anykladylar. Barlagyň netijelerine görä, soňky ýyllarda gündelik aýdylýan sözleriň sany ep-esli azalypdyr.

Awtorlar 2005-nji ýyldan 2019-njy ýyla çenli geçirilen 22 barlagyň maglumatlaryny seljerdiler. Olaryň hasaplamalaryna görä, her ýyl aýdylýan sözleriň ortaça sany gündelik 338 söz azalypdyr. Hasaplap görlende, bu ýylda 120 000 töweregi söz bolýar.

Barlagçylar gündelik gepleşikde ulanylýan sözleriň ortaça möçberiniň takmynan 28% - günde 16,600-den 11,900 söze çenli azaldygyny belleýärler. Bu möçber kiçeňräk romanyň teksti bilen deňeçer bolup bilner.

Bu tendensiýanyň heniz anyk düşündirişi ýok. Mümkin bolan sebäpleriň arasynda alymlar sanly tehnologiýalaryň ösmegi bilen baglanyşykly aragatnaşyk usullarynda peýda bolan üýtgeşmeleri görkezýärler.

Perspectives on Psychological Science žurnalynda çap edilen barlagyň awtorlarynyň pikirine görä, dilden gepleşigiň işjeňliginiň pese gaçmagyna smartfonlaryň, SMS-leriň, derrew habarlaşma programmalarynyň we uzak aralykdan işlemek ýaly köp sanly tehnologiýalaryň täsir eden bolmagy mümkin. Janly aragatnaşyk kem-kemden SMS-ler, reaksiýalar, emojiler we stikerler bilen çalşyrylýar.

Bilermenler munuň has giňişleýin öwrenilmegi talap edýän tendensiýadygyny nygtaýarlar. Olar janly gepleşigiň seýrekleşmeginiň sanly döwürde sosial gatnaşyklaryň usullarynda giň gerimli üýtgeşmäniň bardygyny şöhlelendirýändigini inkär etmeýärler.


03.06.2026 19:11
2.8k+

Barlag: Çalşykly iş beýni sebitleriniň ikisiniň göwrümini kiçeldýär

Gijeki iş we üýtgeýän iş tertibi köpden bäri beden üçin çynlakaý kyn synag hökmünde ykrar edilip gelinýär. Sirkada ritminiň bozulmalary, dowamly ukusyzlyk, stress we ýürek-damar keselleriniň töwekgelçiliginiň......

02.06.2026 13:03
3.9k+

Aýdym-sazmy ýa dym-dyrslyk: alymlar talyplaryň näme üçin okuw wagty saz açyp goýýandyklaryny anykladylar

Okuw kitaplaryny gapdaldan goýberilen sazlaryň owazynda okamak endigi ünsüň ýa-da ýadyň aýratynlyklary bilen däl-de, adamyň mukamlara bolan emosional garaşlylygyň derejesi bilen baglanyşyklydyr....

01.06.2026 20:27
3.7k+

Tomusky tolgunmalar ýa-da nädip çagalara dogry dynç alyş guramaly

«Tomus» diýilse, çaganyň göz öňüňe gelibermesi nämedenkä? Belki ol, şol döwür çagalaryň mekdepden dynç alşa çykyp, köçelerdedir howlularda öňkä görä has köp görünýändiklerindedir?! «Haklary bar. Tomus olaryň......

30.05.2026 07:40
3.8k+

50 ýyllyk gözegçilikler ýekebara ene-atalaryň bagtlylyk we durmuşdan kanagatlanma derejesini görkezdi

Ýekebara ene-atalar ortaça durmuşdan kanagatlanma derejesiniň är-aýal jübütlerine garanyňda pesdigini, ýöne güýçli sosial goldaw bolan ýagdaýynda, olar çagasyz ýalňyz adamlar bilen deňeşdireniňde, özlerini......