Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

  • şu gün 15:08
  • 384

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy. Indi alymlar bu mineralyň Ýerdäkiden tapawutly şertlerde nähili emele gelip bilendigine düşünmäge synanyşýarlar.

NASA-nyň enjamy 2021-nji ýylyň fewralynda Ýezero kraterine gondy. Bu ýer geçmişde suwuň bolmak ähtimallugy, netijede bolsa, gadymy ýaşaýşyň yzlaryny tapmak mümkinçiliginiň bar bolandygy üçin saýlandy.

Dag jynslaryny öwrenmek üçin "SuperCam" guraly ulanylýar. Ol daşlary surata düşürýär we düzümini anyklamak üçin olara lazer şöhlesini goýberýär. Lazer materialyň inçe gatlagyny bugardýar we plazma emele getirýär, onuň şöhlelenmesi bolsa seljerilýär hem-de minerallaryň belli spektrleri bilen deňeşdirilýär.

Los-Alamos milli laboratoriýasyndan Enn Ollilanyň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary Ýezero kraterindäki üç sany daşyň — Hampden_River, Coffee_Cove we Smiths_Harbour diýen nusgalaryň içindäki açyk reňkli gatyşmalary öwrendiler.

Ozal bu gurluşlaryň esasan Marsda giňden ýaýran plagioklaz mineralyndan ybaratdygy çaklanylýardy. Emma garaşylýan signalyň deregine alymlar üç walentli hromyň aýdyň alamatlaryny hasaba aldylar, bu bolsa korundyň bardygyny görkezýär.


şu gün 08:07
2.4k+

Curiosity-nyň tötänleýin daşy döwmegi Marsda täze açyş döretdi

Marsy öwrenýän Curiosity marsohody planetanyň ýüzündäki bir daşy tötänleýin döwdi we onuň içinden arassa kükürdi ýüze çykardy. Waka gadymy suwuň yzlary öwrenilýän Gediz-Wallis kanalynda bolup geçdi. Mundan ozal Gyzyl planetada diňe sulfatlar — kükürdiň başga maddalar bilen birleşmesi tapylýardy...

şu gün 03:49
2k+

«Şençžou-21» ekipažy orbitada ilkinji «kosmos» pomidorlarynyň hasylyny ýygdy

Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasyndaky «Şençžou-21» missiýasynyň ekipažy «kosmos pomidorlarynyň» ilkinji hasylynyň üstünlikli ýygnalandygyny habar berdi. Hytaýyň merkezi telewideniýesiniň (CCTV) maglumatyna görä, astronawtlar aeroponika desgasynyň kömegi bilen "çerri" pomidorlary ösdürip ýetişdirdiler...

18.03.2026 14:50
2.7k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 15:50
1.6k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...