Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

  • 22.03.2026 15:08
  • 2.7k+

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy. Indi alymlar bu mineralyň Ýerdäkiden tapawutly şertlerde nähili emele gelip bilendigine düşünmäge synanyşýarlar.

NASA-nyň enjamy 2021-nji ýylyň fewralynda Ýezero kraterine gondy. Bu ýer geçmişde suwuň bolmak ähtimallugy, netijede bolsa, gadymy ýaşaýşyň yzlaryny tapmak mümkinçiliginiň bar bolandygy üçin saýlandy.

Dag jynslaryny öwrenmek üçin "SuperCam" guraly ulanylýar. Ol daşlary surata düşürýär we düzümini anyklamak üçin olara lazer şöhlesini goýberýär. Lazer materialyň inçe gatlagyny bugardýar we plazma emele getirýär, onuň şöhlelenmesi bolsa seljerilýär hem-de minerallaryň belli spektrleri bilen deňeşdirilýär.

Los-Alamos milli laboratoriýasyndan Enn Ollilanyň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary Ýezero kraterindäki üç sany daşyň — Hampden_River, Coffee_Cove we Smiths_Harbour diýen nusgalaryň içindäki açyk reňkli gatyşmalary öwrendiler.

Ozal bu gurluşlaryň esasan Marsda giňden ýaýran plagioklaz mineralyndan ybaratdygy çaklanylýardy. Emma garaşylýan signalyň deregine alymlar üç walentli hromyň aýdyň alamatlaryny hasaba aldylar, bu bolsa korundyň bardygyny görkezýär.


23.05.2026 15:01
3.1k+

SpaceX adamzat taryhynda iň uly raketa bolan Starship-i üstünlikli uçurdy

SpaceX amerikan kompaniýasynyň geljekde Aýa we Marsa uçuşlar üçin niýetlenen, Super Heavy V3 göteriji raketasy bolan Starship super-agyr kosmos ulgamynyň synag uçuşyny üstünlikli amala aşyrdy. Uçuş 22-nji......

22.05.2026 15:43
3.4k+

Astronomlar 118 ekzoplanetanyň bardygyny tassykladylar, olaryň käbiriniň bir ýyly 24 sagat dowam edýär

Worwik uniwersitetiniň astronomlary 118 ekzoplanetanyň bardygyny tassykladylar, olaryň käbiri öz ýyldyzynyň daşyndan 24 sagada ýetmän aýlanyp çykýar....

22.05.2026 08:14
3k+

Maýadarlara kosmos galyndylarynyň senagat üçin howp bolup durýandygy barada duýduryş berdiler

Secure World Foundation halkara guramasy maýadarlary kosmos senagatynyň ösmeginiň we orbitada galyndylaryň köpelmeginiň fonunda, kosmos operasiýalarynyň durnuklylygyny girdejililigiň esasy faktory hökmünde göz......

21.05.2026 08:09
956

«Smile» kosmos apparaty Ýeriň magnit meýdanyny öwrenmäge ugrady

Ýewropanyň «Smile» kosmos apparaty Fransiýa Gwianasyndaky kosmos menzilinden «Vega-C» raketasy arkaly äleme uçuryldy. Bu missiýanyň esasy maksady Ýeriň magnit meýdanynyň Günüň şemallaryna we güýçli radiasiýa......