Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

  • 07.02.2026 17:42
  • 3.5k+

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär.
Mälim bolşy ýaly, polimer materiallar iýmitleri saklamak üçin örän amatlydyr. Olaryň berk, ýeňil, çeýe häsiýeti önümleri çyglylykdan we kisloroddan goraýar. Emma muňa garamazdan, bakteriýalar olaryň üstünde aňsatlyk bilen ýaşap bilýärler, bu bolsa önümiň zäherlenmegine getirýär. TDU-nyň hünärmenleri Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň berklik fizikasy we materialşynaslyk institutynyň kärdeşleri bilen bilelikde mikroplara garşy nano-bölejikleriň kömegi arkaly bu meseläni çözdüler.
Alymlar sink oksidiniň we kümüşiň iki komponentli nano-bölejikleri bilen kämilleşdirilen polipropilen plýonkasyny işläp düzdüler. Günüň şöhlesiniň, şeýle-de emeli yşyklandyryşyň täsiri astynda bu bölejikler kislorodyň aktiw formalaryny bölüp çykarýarlar. Olar bolsa bakteriýalaryň we kömelejikleriň düzümini dargadyp, mikroplara garşy täsir edýär.
Plýonka altyn reňkli stafilokokk (Staphylococcus aureus) bakteriýalaryna we hamyrmaýa meňzeş Candida albicans kömelejiklerine garşy synagdan geçirildi we onuň netijeliligi tejribe arkaly tassyklanyldy.

Polimeriň düzümindäki nano-bölejikleriň dürli konsentrasiýalary bilen geçirilen tejribeleriň dowamynda, plýonkanyň mikrogurluşlaryň ösmegini tas 100 göterim bökdeýän, şol bir wagtyň özünde hem berkligini we ulanyş aýratynlyklaryny saklaýan iň amatly mukdary tapyldy.

Şeýle hem alymlar täze materialyň adam saglygy üçin howpsuzlygyny hem barladylar. Netijede onuň sitotoksik täsiriniň ýokdugy subut edildi.


şu gün 09:31
1.2k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

07.04.2026 19:02
4.5k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......

02.04.2026 19:23
9.9k+

Ahyrsoňy Saturnyň syry açyldy

Alymlar gözegçilikleriň dowamynda Saturnyň aýlanma tizliginiň üýtgäp durýandygyny hasaba alypdy. Aslynda bu ýagdaý fizikanyň kanunlaryna ters gelýär. Şonuň üçin alymlar onuň sebäbine düşünmäge çalyşdy we bu......

28.03.2026 10:21
1.6k+

“Habbl” we “Jeýms Webb” Saturnyň iň detally "portretini" döretdiler

Astronomlar “Habbl” we “Jeýms Webb” teleskoplaryndan alnan maglumatlary birleşdirip, Saturnyň iň detally şekilini aldylar diýip, Space.com neşiri ýazýar....