Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

  • 07.02.2026 17:42
  • 3.5k+

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär.
Mälim bolşy ýaly, polimer materiallar iýmitleri saklamak üçin örän amatlydyr. Olaryň berk, ýeňil, çeýe häsiýeti önümleri çyglylykdan we kisloroddan goraýar. Emma muňa garamazdan, bakteriýalar olaryň üstünde aňsatlyk bilen ýaşap bilýärler, bu bolsa önümiň zäherlenmegine getirýär. TDU-nyň hünärmenleri Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň berklik fizikasy we materialşynaslyk institutynyň kärdeşleri bilen bilelikde mikroplara garşy nano-bölejikleriň kömegi arkaly bu meseläni çözdüler.
Alymlar sink oksidiniň we kümüşiň iki komponentli nano-bölejikleri bilen kämilleşdirilen polipropilen plýonkasyny işläp düzdüler. Günüň şöhlesiniň, şeýle-de emeli yşyklandyryşyň täsiri astynda bu bölejikler kislorodyň aktiw formalaryny bölüp çykarýarlar. Olar bolsa bakteriýalaryň we kömelejikleriň düzümini dargadyp, mikroplara garşy täsir edýär.
Plýonka altyn reňkli stafilokokk (Staphylococcus aureus) bakteriýalaryna we hamyrmaýa meňzeş Candida albicans kömelejiklerine garşy synagdan geçirildi we onuň netijeliligi tejribe arkaly tassyklanyldy.

Polimeriň düzümindäki nano-bölejikleriň dürli konsentrasiýalary bilen geçirilen tejribeleriň dowamynda, plýonkanyň mikrogurluşlaryň ösmegini tas 100 göterim bökdeýän, şol bir wagtyň özünde hem berkligini we ulanyş aýratynlyklaryny saklaýan iň amatly mukdary tapyldy.

Şeýle hem alymlar täze materialyň adam saglygy üçin howpsuzlygyny hem barladylar. Netijede onuň sitotoksik täsiriniň ýokdugy subut edildi.


düýn 00:14
1.9k+

Gün işjeňligi kosmos galyndylarynyň orbitadan çykmagyny çaltlaşdyrýar

Alymlar Günüň işjeňliginiň artmagynyň, atmosferanyň ýokarky gatlaklarynyň giňelmegi sebäpli, kosmos galyndylarynyň Ýeriň orbitasyndan çykmagyny çaltlaşdyrýandygy barada netijä geldiler....

29.05.2026 23:08
3.1k+

Alymlar howanyň hapalanmagy bilen bedende ýagyň toplanmagynyň arasynda baglanyşyk tapdylar

Ispan alymlarynyň topary uzak wagtlap hapa howanyň täsiri astynda bolmagyň adamlarda ýagyň toplanmagyna we myşsa massasynyň kemelmegine sebäp bolup biljekdigini anyklady. Bu barada earth.com neşiri habar......

28.05.2026 17:08
5.3k+

Hytaýda hasyl ýygymy ynanylan robot işini 90% netije bilen ýerine ýetirdi

Hytaýyň Szýansu şäheriniň Nantun welaýatynda täze nohut hasylyny ýygnamaga niýetlenilen robotyň şowly meýdan synaglary geçirildi....

28.05.2026 12:29
1.9k+

Hytaýda bir wagtyň özünde galyndylardan wodorod almagyň we CO2-ni siňdirmegiň usuly oýlanyp tapyldy

Hytaýly alymlar fermentasiýa arkaly biowodorod öndürmegiň geljegi uly tehnologiýasyny hödürlediler, bu bolsa bir wagtyň özünde iki möhüm meseläni çözýär: arassa ýangyç öndürmek we uglerod dioksidini gaýtadan......