Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

  • 07.02.2026 17:42
  • 3.4k+

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär.
Mälim bolşy ýaly, polimer materiallar iýmitleri saklamak üçin örän amatlydyr. Olaryň berk, ýeňil, çeýe häsiýeti önümleri çyglylykdan we kisloroddan goraýar. Emma muňa garamazdan, bakteriýalar olaryň üstünde aňsatlyk bilen ýaşap bilýärler, bu bolsa önümiň zäherlenmegine getirýär. TDU-nyň hünärmenleri Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň berklik fizikasy we materialşynaslyk institutynyň kärdeşleri bilen bilelikde mikroplara garşy nano-bölejikleriň kömegi arkaly bu meseläni çözdüler.
Alymlar sink oksidiniň we kümüşiň iki komponentli nano-bölejikleri bilen kämilleşdirilen polipropilen plýonkasyny işläp düzdüler. Günüň şöhlesiniň, şeýle-de emeli yşyklandyryşyň täsiri astynda bu bölejikler kislorodyň aktiw formalaryny bölüp çykarýarlar. Olar bolsa bakteriýalaryň we kömelejikleriň düzümini dargadyp, mikroplara garşy täsir edýär.
Plýonka altyn reňkli stafilokokk (Staphylococcus aureus) bakteriýalaryna we hamyrmaýa meňzeş Candida albicans kömelejiklerine garşy synagdan geçirildi we onuň netijeliligi tejribe arkaly tassyklanyldy.

Polimeriň düzümindäki nano-bölejikleriň dürli konsentrasiýalary bilen geçirilen tejribeleriň dowamynda, plýonkanyň mikrogurluşlaryň ösmegini tas 100 göterim bökdeýän, şol bir wagtyň özünde hem berkligini we ulanyş aýratynlyklaryny saklaýan iň amatly mukdary tapyldy.

Şeýle hem alymlar täze materialyň adam saglygy üçin howpsuzlygyny hem barladylar. Netijede onuň sitotoksik täsiriniň ýokdugy subut edildi.


düýn 20:58
1k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

düýn 16:38
1.4k+

Xiaomi Tag trekeri ýiten zatlary tapyp berýär

Xiaomi kompaniýasy zatlaryň ýerini anyklamak üçin niýetlenen täze enjamy — Xiaomi Tag trekerini hödürledi. Bu enjam açar ýa-da torba ýaly özüne berkidilen zatlary aňsatlyk bilen tapmak üçin niýetlenendir. Enjamyň işleýiş ýörelgesi beýleki trekerler ýaly standart usulda...

düýn 16:25
2.1k+

Höwesjeňler iPhone-da gizlin hereket usulyny tapdy

Cult of Mac ýöriteleşdirilen blogyň žurnalistleri iPhone bilen işlemegi ýeňilleşdirýän gizlin hereket usuly barada habar berdiler. Olar iOS ulgamynda birbada birnäçe elementi bellemäge mümkinçilik berýän aýratyn hereket usuly bardygyny belläp, bu aýratynlygy iMessage messenjerini ulanmak arkaly görkezdiler...

düýn 15:56
2.4k+

Alymlary imperator pingwinleriň ykbaly alada goýýar

Alymlary Antarktikadaky imperator pingwinleriň sany uly alada goýýar. Le Monde gazetiniň habar bermegine görä, guşlar üçin esasy howpy olaryň ýaşamagynyň we köpelmeginiň şerti bolan deňiz buzluklarynyň meýdanynyň azalmagy döredýär...