Gyrgyzystanda agramy 180 tonnadan geçýän täsin ägirt uly daş tapyldy

  • 05.02.2026 02:54
  • 9.6k+

Gyrgyzystanyň Ysykköl sebitinde agramy 180 tonnadan geçýän ägirt uly mineral daş syýahatçylar üçin resmi taýdan açyldy. Ol Jeti-Oguz etrabynda, Çon-Gyzyl-Suu obasyndan takmynan üç kilometr uzaklykda, öňler ýol-ýodasyz, barmasy kyn ýerde ýerleşýär.
Aslynda daş 2013-nji ýylda tapylypdy. Şonda ol geologlary özüniň reňki, görnüşi, gurluşy bilen haýran galdyrypdy. Bu daş beýleki daşlaryň ýanynda başga bir planetadan gaçan närsä çaly edýärdi. Ilkibada oňa Aziýada iň gymmatbaha daşlaryň biri hasaplanýan nefrit daşydyr öýtdüler. Soňra bu daşyň düzümi boýunça nefride meňzeş, emma durnuklylygy pesräk we gymmat bahaly daşlara degişli bolmadyk jynsdygy anyklandy. Muňa garamazdan, ol özüniň ululygy bilen hem adamlaryň ünsüni çekip bilýär.
Ilkinji barlaglardan soň tapyndynyň bikanun usulda kesilip gidilmeginden ýa-da oňa zeper ýetirilmeginden ätiýaç eden alymlar ony ýene gömüp goýupdyrlar. Şondan bäri täsin daş hakyndaky gürrüňler degişli hünärmenleriň we iliň arasynda agzaldy diýmeseň, ony, sözüň doly manysynda, ýer «gorap saklaýar».  
Ýagdaý şu ýylyň ýanwar aýynda üýtgedi. Häkimiýetler bu daşyň ýerleşen ýerine resmi taýdan tebigy gymmatlyk statusyny berdiler we ony syýahatçylaryň baryp görmegi üçin açmak kararyna geldiler. Häzirki wagtda islendik pasylda baryp biler ýaly, agyr tehnikalaryň kömegi arkaly daşa tarap howpsuz ýol çekilýär.
Açylyş dabarasy Çon-Gyzyl-Suu jülgesinde geçirilen «Ak Ilbirs» gyş festiwalyna gabatlandy. Şeýlelikde häkimýetler bu özboluşly tebigy künjegi geljekde syýahatçylary özüne çekjek merkeze öwürmek isleýärler.


düýn 19:31
3.2k+

Gawaýidäki Kilauea wulkany 540 metr beýiklige lawa zyňdy

Gawaýi adasyndaky Kilauea wulkany soňky atylmasy wagtynda 540 metr beýiklige lawa zyňdy. «IFLscience» neşiriniň ýazmagyna görä, bu beýiklik 2024-nji ýylyň dekabryndan bäri dowam edýän häzirki atylmalar döwründe iň ýokary dereje boldy...

15.03.2026 16:30
7.2k+

Reýunýon adasyndaky wulkan oýanyp, ýolundaky ähli zady ýoklamaga başlady

Hindi ummanyndaky fransuz adasy Reýunýonda dünýäniň iň güýçli wulkanlarynyň biri — Piton-de-la-Furnez oýandy. Bu tebigy hadysa barada Shot Telegram-kanaly habar berýär. Paýlaşylan wideoşekillerde lawanyň äpet çogdumyny we kilometrlere uzaýan gyzgyn akymlaryny görmek bolýar...

07.03.2026 20:33
6.7k+

Antalýanyň kenarlarynda agramy 10 kg ýetýän howply meduzalar peýda boldy

Türkiýäniň Antalýa şäheriniň kenarýakalarynda ynsan saglygy üçin howply bolan Rhopilema nomadica görnüşli meduzalar peýda boldy. Bu barada Akdeňiz uniwersitetiniň ylmy işgäri Mehmet Gökoglu habar berdi. Ol bu meduzalaryň käbiriniň agramynyň 10 kilograma çenli ýetip bilýändigini belleýär...

07.03.2026 16:39
22k+

Şotlandiýada 55 sany läheň özüni kenara taşlady: munuň sebäbi näme?

Şotlandiýada 55 sany läheň (kit) özüni kenara urdy. Independent neşiriniň habar bermegine görä, 6-njy mart güni irden bir kişi Treýg-Mor kenaryndaky äpet jandarlary görüp, bu barada polisiýa habar ýetiripdir. Wakanyň bolan ýerine Britaniýanyň deňiz haýwanlaryny halas ediş gullugynyň hünärmenleri geldiler...