Mars gijesiniň seýrek suraty: Curiosity emeli yşyklandyryşda surat düşürdi

  • düýn 18:11
  • 2k+

Marsyň üstüni öwrenýän "Curiosity" apparaty "gyzyl" planetanyň gijeki görnüşiniň seýrek suratyny almagy başardy.

​Bu surat 2025-nji ýylyň 6-njy dekabrynda, apparatyň Marsdaky işiniň 4740-njy  gününde düşürildi.
​Yşyklandyryş üçin marsohod özüniň robotlaşdyrylan golunyň ujunda ýerleşýän swetodiod çyralaryny ulandy. Bu swetodiodlar manipulýatorda gurnalan MAHLI (Mars Hand Lens Imager) kamerasynyň düzümine girýär. Suratyň özi bolsa apparatyň sütüninde ýerleşýän Mastcam kamerasy arkaly düşürildi. Adatça, MAHLI yşyklandyryşy gündizlerine çuňňur kölegede galýan ýerleri, meselem, burawlanan deşikleriň diwarlaryny ýa-da ylmy gurallara barýan kanallaryň girişlerini ýagtyltmak üçin ulanylýar.
​Missiýanyň başynda bu swetodiodlar gijelerine-de ulanylýardy. Şonda burawlanan deşikleriň diwarlarynyň gatlaklaryny öwrenmek arkaly jynslaryň düzümi anyklanylýardy. Soňra burawlama usuly üýtgedi, deşikler has büdür-südür we tozanly bolup başlady, netijede beýle jikme-jiklikleri saýgarmak mümkin bolmady.
​Gijeki surata düşürmäge bolan gyzyklanma 2025-nji ýylyň 13-nji noýabrynda "Nevado Sajama" diýlip atlandyrylýan nokatda burawlama işleri geçirilenden soň täzeden döredi. Inženerler deşigiň diwarlarynyň ýeterlik derejede tekizdigini belläp, yşyklandyryş bilen gijeki surata düşürmegi ýene-de synap görmegi makul bildiler. Burawlama işleri "gutujyk görnüşli gurluşlar" diýilýän ýerde — orbitadan äpet kerebe meňzeýän geologik emele gelmeleriň çäginde amaly aşyryldy.
​"Curiosity" marsohody NASA-nyň Pasadenadaky Kaliforniýa tehnologiýa instituty tarapyndan dolandyrylýan Reaktiw hereket laboratoriýasynda (JPL) işlenip düzüldi. JPL bu missiýa NASA-nyň Ylmy müdiriýetiniň adyndan Marsy öwrenmek programmasynyň çäginde ýolbaşçylyk edýär.


düýn 11:10
3.9k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

30.01.2026 03:49
1k+

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...

28.01.2026 14:31
2.3k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

25.01.2026 23:25
2.8k+

Adam haçan ýene Aýa uçmaly? NASA munuň mümkin bolan senelerini belli etdi

NASA "Orion" kosmos gämisiniň ekipažy bilen Aýyň daşyndan aýlanyp gelmeli "Artemis II" dolandyryşly missiýasynyň goýberiş tertibini neşir etdi. Bu maglumat agentligiň X sosial ulgamyndaky resmi hasabynda paýlaşyldy...