Mars gijesiniň seýrek suraty: Curiosity emeli yşyklandyryşda surat düşürdi

  • 31.01.2026 18:11
  • 3.8k+

Marsyň üstüni öwrenýän "Curiosity" apparaty "gyzyl" planetanyň gijeki görnüşiniň seýrek suratyny almagy başardy.

​Bu surat 2025-nji ýylyň 6-njy dekabrynda, apparatyň Marsdaky işiniň 4740-njy  gününde düşürildi.
​Yşyklandyryş üçin marsohod özüniň robotlaşdyrylan golunyň ujunda ýerleşýän swetodiod çyralaryny ulandy. Bu swetodiodlar manipulýatorda gurnalan MAHLI (Mars Hand Lens Imager) kamerasynyň düzümine girýär. Suratyň özi bolsa apparatyň sütüninde ýerleşýän Mastcam kamerasy arkaly düşürildi. Adatça, MAHLI yşyklandyryşy gündizlerine çuňňur kölegede galýan ýerleri, meselem, burawlanan deşikleriň diwarlaryny ýa-da ylmy gurallara barýan kanallaryň girişlerini ýagtyltmak üçin ulanylýar.
​Missiýanyň başynda bu swetodiodlar gijelerine-de ulanylýardy. Şonda burawlanan deşikleriň diwarlarynyň gatlaklaryny öwrenmek arkaly jynslaryň düzümi anyklanylýardy. Soňra burawlama usuly üýtgedi, deşikler has büdür-südür we tozanly bolup başlady, netijede beýle jikme-jiklikleri saýgarmak mümkin bolmady.
​Gijeki surata düşürmäge bolan gyzyklanma 2025-nji ýylyň 13-nji noýabrynda "Nevado Sajama" diýlip atlandyrylýan nokatda burawlama işleri geçirilenden soň täzeden döredi. Inženerler deşigiň diwarlarynyň ýeterlik derejede tekizdigini belläp, yşyklandyryş bilen gijeki surata düşürmegi ýene-de synap görmegi makul bildiler. Burawlama işleri "gutujyk görnüşli gurluşlar" diýilýän ýerde — orbitadan äpet kerebe meňzeýän geologik emele gelmeleriň çäginde amaly aşyryldy.
​"Curiosity" marsohody NASA-nyň Pasadenadaky Kaliforniýa tehnologiýa instituty tarapyndan dolandyrylýan Reaktiw hereket laboratoriýasynda (JPL) işlenip düzüldi. JPL bu missiýa NASA-nyň Ylmy müdiriýetiniň adyndan Marsy öwrenmek programmasynyň çäginde ýolbaşçylyk edýär.


10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 16:05
1k+

NASA geljekki Aý missiýalarynda «Vulcan» raketasyny ulanmagy göz öňünde tutýar

NASA agentligi geljekki Aý missiýalary üçin möhüm bölekleri üpjün etmekde United Launch Alliance kompaniýasyny saýlamagy meýilleşdirýär. Gürrüň «Vulcan» raketasynyň «Centaur V» diýlip atlandyrylýan ýokarky bölegi barada barýar...

09.03.2026 12:18
2.1k+

Aý howp astynda däl: NASA-nyň hasaplamalaryna görä 2024 YR4 asteroidi onuň gapdalyndan geçer

NASA-nyň Ýere golaý asman jisimlerini öwreniş merkeziniň hünärmenleri 2024 YR4 asteroidiniň hereket ugruny anykladylar we onuň 2032-nji ýylda Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyny doly aradan aýyrdylar. Ozal 2032-nji ýylyň 22-nji dekabrynda urgy bolmak ähtimallygy 4,3% diýlip çaklanylypdy...

08.03.2026 12:57
4k+

Modelirlemeler Marsy "gyzdyrmak" synanyşygynyň garaşylmadyk netijäni berendigini görkezýär

Barlagçylar Marsyň atmosferasynda aerozol pürkmekligiň täsirini modelirläp, emeli parnik effektini döretdiler. Hasaplamalar ters netijäni ýüze çykardy: planetanyň käbir sebitlerinde maýlamaklygyň ýerine has beter sowamaklyk bolup biler...