Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär.
Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler. Olar Ýerde derýalaryň ummana guýýan ýerlerinde emele gelýän perre şekilli gurluşlaryň — derýa hanalaryny ýatladýan emele gelmeleriň Marsda hem bardygyny anykladylar.
Bu gurluşlar 3650 metre çenli belentliklerde ýerleşip, hasaplamalara görä, takmynan 3,37 milliard ýyl ozal kemala gelipdir. Hana şekilli ähli emele gelmeler Marsyň demirgazyk pesliklerinde tas birmeňzeş derejede ýerleşýär. Alymlar muny gadymy ummanyň bolaýmagy ähtimal kenar ýakasy diýip göz öňüne getirýärler.

Gözlegiň esasy awtory Ignatius Argadestýa landşafta jikme-jik seljerme bermegiň Ýerdäki dag ulgamlaryna mahsus bolan şekilleri ýüze çykarmaga mümkinçilik berendigini we şunda hana şekilli gurluşlaryň has-da tapawutlanandygyny belledi. Professor Fris Şlunegger bolsa täze rekonstruksiýanyň gytaklaýyn alamatlara esaslanan öňki çaklamalardan tapawutlylykda, ýokary durulykdaky suratlardan alnan göni topografik maglumatlara daýanýandygyny nygtady.
Bu tapyndylaryň esasynda astronomlarda gadymy döwürlerde häzirki Demirgazyk buzly ummana barabar ummanyň Marsyň tutuş demirgazyk ýarym şaryny tutandygy baradaky çaklama döredi.
Ýeri gelende bellesek, mundan ozalky missiýalarda hem planetada suw bilen baglanyşykly minerallar, ýerasty suw gorlarynyň bolandygyna şaýatlyk edýän alamatlar  tapylypdy.