18—24-nji ýanwar aralygynda Aşgabat şäheriniň Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebinde küşt boýunça Türkmenistanyň çempionaty — I liga geçirilýär.
Çempionata 81 küştçi gatnaşýar, şol sanda 27-si — gyzlaryň arasynda, 54-si — açyk derejede.
Açyk dereje, aslynda erkekleriň arasyndaky ýaryş bolsa-da, federasiýa, däbe öwrülen düzgüne görä, Ýokary zenanlar ligasynda ýerlerini kepillendiren iň güýçli küştçi aýal-gyzlara hem bu derejedäki ýaryşa gatnaşmaga rugsat berýär. Bu karar olaryň oýun tejribesini we reýtingini erkekler bilen bäsleşmek arkaly ýokarlandyrmagy netijesinde kabul edildi.
Türkmenistanyň Küşt federasiýasy sportda inklýuziwligi yzygiderli goldaýar. Ýaryşda görüjiligi pes bolan (gözi görmeýän) türgenler hem bäsleşýärler. Olaryň çykyş etmegi üçin ähli zerur şertler döredildi. Gatnaşyjylaryň hemmesi sport ussatlygyna dalaşgär we ondan ýokary derejeli türgenler bolup, olar saýlama talaplaryna laýyk gelýär. Gatnaşmagyň kadalary we şertleri hemme kişi üçin birdir.
«I ligada hem geljegi uly bolan ýaş ussatlar hem tejribeli küştçiler oýnaýarlar. Gatnaşyjylaryň arasynda halkara ussady Karen Grigorýan hem bar. Ol bu diwizionyň iň tejribeli oýunçysy. Şeýle hem bu ýerde Türkmenistanyň gyzlar ýygyndysynyň baş tälimçisi Şahruh Turaýewiň hem bardygyny aýratyn bellemek gerek. Şeýle düzümiň bolmagy-da ýaryşyň derejesiniň ýokarydygyny tassyklaýar» diýmek bilen, ýurduň Küşt federasiýasynyň Baş sekretary, FIDE ussady, küşt bilermeni Mergen Kakabaýew ýaryşyň örän çekeleşikli bäsdeşlik esasynda geçjekdigine ünsi çekýär.
Açyk derejede ýurduň öňdebaryjy küştçi gyzlary hem çykyş edýärler. Olaryň arasynda uýalar Şöhradowalar, gyzlaryň arasynda häzirki çempion Jahan Rejepowa, şeýle hem Ýokary liganyň geçen möwsüminde ikinji ýeri eýelän Ogulsuraý Baýrambaýewa bar.
Zenanlaryň derejesinde gatnaşyjylaryň köpüsiniň 20 ýaşdan kiçidigini hem bellemek gerek. Munuň özi ýurduň ýaşlarynyň arasynda küşt sportuna bolan islegiiň ösüşini aýdyň görkezýär. Çempionatda birnäçe tejribeli türgenlerden başga-da, kiçilikden çempionlyk ugrundaky ýola gadam basan ýaş küştçiler bäsleşýärler.
«Gyzlar ligasynda çaklama bermek örän kyn. Olarda bäsdeşlik gaty ýokary» — diýip, Mergen Kakabaýew aýratyn belläp geçýär.
Milli ýaryşlar ulgamynda üç sany diwizion hereket edýär: Ýokary liga (ýokary diwizion), I liga (ikinji diwizion) we II liga (üçünji diwizion). Olaryň hemmesi «Türkmenistanyň çempionaty» diýen umumy at bilen geçirilýär. Şeýle-de bolsa, häzirki ýaryş hut I liga degişlidir. Ýokary liganyň bäsleşikleri fewral aýyna meýilleşdirilýär.
I liganyň esasy wezipesi Ýokary liga gatnaşjak iň güýçli küştçileri saýlap almakdyr. Mundan başga-da, bu ýaryş reýtingi ýokarlandyrmak we bäsleşik tejribesini artdyrmak üçin möhüm meýdançadyr. Ýaryşa diňe reýtingli, tejribeli we sport derejeleri hem-de atlary bolan oýunçylar gatnaşýarlar. Täze başlaýan oýunçylar II ligada çykyş edýärler. I liga häzirki wagtda öz düzümi boýunça ýokary derejeli ýaryş hasaplanýar.
