Norwegiýada nepis nagyşly we gök daşly orta asyr ýüzügi tapyldy

Norwegiýanyň Týonsberg şäherinde arheologlar 800 ýyldan gowrak taryhy bolan altyn ýüzügi tapdylar. Inçe filigran nagyşly we gök öwüsýän daşly bu şaý-sep, asyrlar boýy toprak astynda ýatandygyna garamazdan, asla zaýalanman diýen ýaly saklanypdyr.

Bu gymmatly tapyndy arheolog Linda Asheým tarapyndan, medeni gatlaklary gowy saklanan meýdançada geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň barşynda ýüze çykaryldy.

Senelendirilişi we ähmiýeti
Ýüzük, ozal radiokarbon seljermesi arkaly 1167–1269-njy ýyllar aralygyndadygy anyklanan gatlagyň has aşagyndan tapyldy. Bu bolsa şaý-sepiň görkezilen seneden hem has irki döwre degişlidigini subut edýär. Üstki gatlaklaryň bütinliginiň bozulman saklanmagy, ýüzügiň bu ýere täzelikde düşmändigini we onuň senesiniň ygtybarlydygyny tassyklaýar.

Eýesi kim bolup biler?
Ölçegine görä, ýüzügiň bir zenana degişli bolandygy çaklanylýar. Şaý-sepiň ýokary hili onuň eýesiniň asylzada (aristokrat) gatlagyna degişli bolandygyny görkezýär. Skandinawiýada beýle gymmatbahaly bezegler seýrek duş gelýär we alymlaryň pikirine görä, olar gündelik durmuşda däl-de, diňe aýratyn halatlarda ulanylypdyr.
Mundan ozal bu gazuw-agtaryş meýdany diňe söwdagärleriň we senetçileriň ýaşan ýeri hasaplanýan bolsa, bu tapyndy sebitde ýokary gatlagyň wekilleriniň hem bolandygyny subut etdi.

Geljegi barada
Arheologlar ýüzügiň Ýewropanyň beýleki künjeklerinden getirilen bolmak ähtimallygyny hem öňe sürýärler. Ýüzügiň ortasyndaky gök daşyň nämedigi (reňkli aýnamy ýa-da gymmatbahaly sapfir) ýörite barlaglardan soň anyklanylar.