Çiş görkezijisi infarkty çaklamakda holesterinden has takyk netije berdi

  • 31.12.2025 08:44
  • 4.4k+

Ganyň düzümindäki S-reaktiw belogynyň (SRB) derejesi infarktyň we insultuň ýüze çykmagyny adaty holesterin görkezijilerinden has takyk çaklamaga mümkinçilik berýär. Bu belogyň görkezýän dowamly çişme ýagdaýy aterosklerozyň ähli tapgyrlarynda esasy orun eýeleýär. Bu barada Makon lukmançylyk merkeziniň (ABŞ) maşgala we jemgyýetçilik lukmançylygy kafedrasynyň dosenti Meri J. Skurbutakos «The Conversation» neşirine habar berdi.

Soňky ýigrimi ýylyň ylmy maglumatlaryna görä, SRB çaklama takyklygy boýunça pes dykyzlykly lipoproteinlerden (setin holesterinden) has öňe geçýär. Bu belok bagyr tarapyndan ýokanç kesellere, dokumalaryň zeperlenmegine, semizlige we süýji keseline garşy reaksiýa hökmünde işlenip çykarylýar.

«SRB-ni adaty gan seljermesi arkaly aňsatlyk bilen ölçäp bolýar. Onuň pes derejesi — 1 mg/dl-den az bolmagy — minimal çişme we ýürek-damar keselleriniň pes töwekgelçiligini aňladýar. 3 mg/dl-den ýokary görkezijiler bolsa infarkt we insult ähtimallygynyň ep-esli ýokarydygy bilen baglanyşyklydyr. Hasaplamalara görä, ABŞ-nyň uly ýaşly ilatynyň takmynan ýarysynda S-reaktiw belogynyň derejesi ýokarydyr» diýip, Skurbutakos belledi.

Patologik proses damar diwarlarynyň zeperlenmegini, merjenleriň (blýaşkalaryň) ösmegini we ýarylmagyny, şonuň netijesinde bolsa trombly dykylmalaryň emele gelmegini öz içine alýar. Bu görkezijiniň derejesini peseltmek üçin fiziki işjeňlik, agramyňy gözegçilikde saklamak hem-de düzüminde noýba, gök önümler, hoz we zeýtun ýagy bolan iýmitleri kabul etmek maslahat berilýär.


10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...