Çiş görkezijisi infarkty çaklamakda holesterinden has takyk netije berdi

  • 31.12.2025 08:44
  • 4.3k+

Ganyň düzümindäki S-reaktiw belogynyň (SRB) derejesi infarktyň we insultuň ýüze çykmagyny adaty holesterin görkezijilerinden has takyk çaklamaga mümkinçilik berýär. Bu belogyň görkezýän dowamly çişme ýagdaýy aterosklerozyň ähli tapgyrlarynda esasy orun eýeleýär. Bu barada Makon lukmançylyk merkeziniň (ABŞ) maşgala we jemgyýetçilik lukmançylygy kafedrasynyň dosenti Meri J. Skurbutakos «The Conversation» neşirine habar berdi.

Soňky ýigrimi ýylyň ylmy maglumatlaryna görä, SRB çaklama takyklygy boýunça pes dykyzlykly lipoproteinlerden (setin holesterinden) has öňe geçýär. Bu belok bagyr tarapyndan ýokanç kesellere, dokumalaryň zeperlenmegine, semizlige we süýji keseline garşy reaksiýa hökmünde işlenip çykarylýar.

«SRB-ni adaty gan seljermesi arkaly aňsatlyk bilen ölçäp bolýar. Onuň pes derejesi — 1 mg/dl-den az bolmagy — minimal çişme we ýürek-damar keselleriniň pes töwekgelçiligini aňladýar. 3 mg/dl-den ýokary görkezijiler bolsa infarkt we insult ähtimallygynyň ep-esli ýokarydygy bilen baglanyşyklydyr. Hasaplamalara görä, ABŞ-nyň uly ýaşly ilatynyň takmynan ýarysynda S-reaktiw belogynyň derejesi ýokarydyr» diýip, Skurbutakos belledi.

Patologik proses damar diwarlarynyň zeperlenmegini, merjenleriň (blýaşkalaryň) ösmegini we ýarylmagyny, şonuň netijesinde bolsa trombly dykylmalaryň emele gelmegini öz içine alýar. Bu görkezijiniň derejesini peseltmek üçin fiziki işjeňlik, agramyňy gözegçilikde saklamak hem-de düzüminde noýba, gök önümler, hoz we zeýtun ýagy bolan iýmitleri kabul etmek maslahat berilýär.


09.02.2026 21:04
5.8k+

Iki aýlyk bäbekleriň beýnisi çak edilişinden has ösen bolup çykdy

Görüp oturylsa, bäbekler eýýäm iki aýlyk wagtlarynda janly we jansyz zatlary biri-birinden tapawutlandyrmagy başarýan ekenler. Munuň şeýledigini beýniniň ösüşiniň we daşky dünýäni işjeň tertipleşdirmegiň öňki çak edilişinden has ir başlanýandygyny görkezýän kognitiw ukyplar baradaky täze barlaglar hem subut edýär diýip, Nature Neuroscience žurnaly habar berýär...

08.02.2026 18:42
3.5k+

Olar aňsat bildirmeýärler: barlaglar gyzlaryň hem autizmden az ejir çekmeýändigini görkezdi

Şwesiýanyň Karolinska institutynyň alymlary tarapyndan geçirilen barlaglar autizm baradaky öňki düşünjeleri düýpgöter üýtgedýär. Täze maglumata görä, gyzlar hem autizm spektriniň bozulmalaryndan oglanlardan az ejir çekmeýärler...

07.02.2026 15:29
5.7k+

Tramp dermanlary arzan tapmaga kömek edýän TrumpRx saýtyny işe girizdi

ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp amerikanlara lukmanlaryň görkezmesi boýunça satyn alyp bolýan dermanlary arzan bahadan tapmaga kömek etjek TrumpRx saýtynyň işe girizilendigini habar berdi. TrumpRx — bu dermanlary gönüden-göni satmaýan hökümet web-saýtydyr...

06.02.2026 16:41
2.3k+

Aşgabatda UNFPA-nyň ýokanç kesellerde göwrelilige gözegçilik boýunça halkara okuw maslahaty geçirildi

2026-njy ýylyň 2-4-nji fewraly aralygynda BMG-niň binasynda inçekeseli bolan aýallarda göwrelilige gözegçilik etmegiň aýratynlyklaryna we ftiziatriýa gullugy bilen hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak meselelerine bagyşlanan üç günlük okuw maslahaty geçirildi...