Kolorado uniwersitetiniň (Boulder şäheri, ABŞ) alymlary on müňlerçe ýyl mundan ozal ebedi doňaklykda doňup galan gadymy mikroblary janlandyrdylar. Käbir nusgalardaky mikroorganizmler, takmynan, 40 müň ýyl bäri «uklapdyr».
Gözlegçiler Alýaskadaky aýratyn bir tunelde, diwarlarynda henizem mamontlaryň we zubrlaryň süňkleri görünýän ýerden müdimi doňaklygyň nusgalaryny aldylar. Nusgalar eredildi we adaty arktika şertlerinden has ýyly bolan 3,8 we 12,2 °C temperaturalarda laboratoriýa şertlerine ýerleşdirildi.
Ilkibaşda, mikroblar gaty haýal janlandy, ýöne alty aýdan soň göz-görtele koloniýalary we hatda bioplýonkalary emele getirip başladylar. Alymlar bu organizmleriň ynsan üçin howply däldigini, ýöne olaryň işjeňliginiň organiki maddalary dargadyp, kömürturşy gazyny we metany bölüp çykarmaga ukyplydygyny nygtadylar.
Barlagyň awtory Tristan Karonyň sözlerine görä, has ýyly şertlerde mikroblar çalt oýananok, ýöne Arktikada ýyly möwsüm näçe uzyn bolsa, eräp barýan doňaklykdan parnik gazlarynyň işjeň bölünip çykmak howpy şonça-da ýokary bolýar.
Netijeler Journal of Geophysical Research: Biogeosciences žurnalynda çap edildi. Olar howanyň üýtgemegi we demirgazyk sebitleriň ekoulgamlarynyň durnuklylygy bilen bagly prosesleri düşünmek üçin möhümdir.
