Haýwanlar üçin birbada iki keselden goraýan ilkinji umumy sanjym döredildi

  • 26.09.2025 19:59
  • 1.8k+

Belgorod döwlet milli gözleg uniwersitetiniň hünärmenleri Stawropol biofabrikasynyň we RYA-nyň Mikroorganizmleriň biohimiýa we fiziologiýa institutynyň alymlary bilen bilelikde özboluşly bakteriýany we onuň esasynda haýwanlary salmonellýozdan we kolibakteriozdan goraýan sanjymy döretdi.

Ozal haýwanlara bu kesellere garşy dürli derman serişdeleri bilen sanjym etmeli bolýardy. Täze Salmonella enteritidis R-6 ecp-schomo ştammy iki patogenden hem goragy birleşdirip, sanjymyň netijeliligini ýokarlandyrýar we önümçilik çykdajylaryny azaldýar.
TASS-yň belleýşi ýaly, adaty bakteriýanyň genomyna Escherichia coli 388 ştammly ecpABCD  bakteriýasynyň DNT bölegi goşuldy. Ol täze ştammyň öýjüklerine haýwanlarda salmonellýoza we kolibakterioza garşy durnukly immunitet döredýän beloklary işläp çykarmaga mümkinçilik berýär.
Sanjym tejribe-gözegçilik synaglaryndan geçdi we Russiýanyň Oba hojalygy ministrliginde hasaba alynmaga taýýarlanýar. Täze ştamm BKMB-3828D belgisi bilen Bütinrus mikroorganizmler ýygyndysynda saklanýar. Sanjym eýýäm patent almagyň ugrunda.


16.01.2026 15:17
4.9k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

16.01.2026 15:12
2.9k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.4k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...