Alymlar reňkli we has takyk rentgen suratlaryny almagy başardylar

  • 25.09.2025 20:22
  • 2.7k+

Amerikanyň Sandia National Laboratories ylmy-barlaghanasynyň barlagçylary has ýokary takyklygy bolan reňkli rentgen suratlaryny almaga mümkinçilik berýän täze tehnologiýa oýlap tapdylar.

Taslamanyň ýolbaşçysy Edward Himenes bu usulyň köp metallardan peýdalanylýan reňkli giperspektral rentgen wizualizasiýasy diýlip atlandyrylýandygyny aýtdy. Ol reňkli şekiller döretmäge mümkinçilik berýär, bu bolsa materiallary tanamagy we kemçilikleri tapmagy aňsatlaşdyrýar.
Adaty rentgen suratlarynyň hili we aýdyňlygy boýunça çäklendirmeleri bar. Sandia-nyň alymlary bu meseläni çözmek üçin rentgen şöhleleriniň fokus nokadyny kiçeltdiler. Munuň üçin olar wolfram, molibden, altyn, samariý we kümüş ýaly dürli metallardan taýýarlanan kiçijik nusgalary ýörite nagyş bilen ulandylar.


Metallardan ybarat anodyň her nokady şöhleden kiçi edilip döredildi, bu bolsa fokus nokadynyň ölçegini netijeli azaltdy. Dürli metallar dürli reňkli rentgen şöhlelerini çykarýar. Energiýany tanap bilýän detektor arkaly alymlar fotonlary aýratyn sanap, olaryň energiýasyny ölçäp bilerler. Netijede elementleriň dykyzlygyny we düzümindäki maddalary kesgitlemek mümkin bolýar. Şeýlelikde has aýdyň we reňkli suratlar alnar, olar obýektiň gurluşy barada giňişleýin maglumat berýär.
Alymlaryň pikirine görä, bu tehnologiýa howa menzilleriniň howpsuzlyk gulluklarynda, harytlaryň hil barlagynda, howpsuz synag usullarynda we häzirki zaman önümçilik proseslerinde ulanylyp bilner. Şeýle hem ol lukmançylyk diagnostikasynyň takyklygyny ýokarlandyryp biler.


düýn 22:33
2.7k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.3k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.8k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...