Alymlar reňkli we has takyk rentgen suratlaryny almagy başardylar

  • 25.09.2025 20:22
  • 2.7k+

Amerikanyň Sandia National Laboratories ylmy-barlaghanasynyň barlagçylary has ýokary takyklygy bolan reňkli rentgen suratlaryny almaga mümkinçilik berýän täze tehnologiýa oýlap tapdylar.

Taslamanyň ýolbaşçysy Edward Himenes bu usulyň köp metallardan peýdalanylýan reňkli giperspektral rentgen wizualizasiýasy diýlip atlandyrylýandygyny aýtdy. Ol reňkli şekiller döretmäge mümkinçilik berýär, bu bolsa materiallary tanamagy we kemçilikleri tapmagy aňsatlaşdyrýar.
Adaty rentgen suratlarynyň hili we aýdyňlygy boýunça çäklendirmeleri bar. Sandia-nyň alymlary bu meseläni çözmek üçin rentgen şöhleleriniň fokus nokadyny kiçeltdiler. Munuň üçin olar wolfram, molibden, altyn, samariý we kümüş ýaly dürli metallardan taýýarlanan kiçijik nusgalary ýörite nagyş bilen ulandylar.


Metallardan ybarat anodyň her nokady şöhleden kiçi edilip döredildi, bu bolsa fokus nokadynyň ölçegini netijeli azaltdy. Dürli metallar dürli reňkli rentgen şöhlelerini çykarýar. Energiýany tanap bilýän detektor arkaly alymlar fotonlary aýratyn sanap, olaryň energiýasyny ölçäp bilerler. Netijede elementleriň dykyzlygyny we düzümindäki maddalary kesgitlemek mümkin bolýar. Şeýlelikde has aýdyň we reňkli suratlar alnar, olar obýektiň gurluşy barada giňişleýin maglumat berýär.
Alymlaryň pikirine görä, bu tehnologiýa howa menzilleriniň howpsuzlyk gulluklarynda, harytlaryň hil barlagynda, howpsuz synag usullarynda we häzirki zaman önümçilik proseslerinde ulanylyp bilner. Şeýle hem ol lukmançylyk diagnostikasynyň takyklygyny ýokarlandyryp biler.


düýn 13:40
2.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4.1k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
5.9k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...

22.03.2026 08:03
1.7k+

Inženerler bir serwerde 110 günüň dowamynda Pi sanynyň 314 trillion sanyny hasapladylar

«StorageReview» barlaghanasynyň inženerler topary Pi sanyny hasaplamakda oturdan soňra 314 trillion sanyna ýetip, täze dünýä rekordyny goýdular. Ähli hasaplamalar ýeke-täk Dell PowerEdge R7725 serwerinde 110 günüň dowamynda bökdençsiz we täzeden ýüklenmesiz ýerine ýetirildi...