NASA Gün ulgamyndan daşary ýene 6 müňden gowrak planetanyň bardygyny tassyklady diýip, Science Alert neşiri habar berýär.
Ilkinji ekzoplanetalar 1992-nji ýylda açyldy: astronomlar pulsaryň töwereginde aýlanýan birnäçe planetany ýüze çykardy. 1995-nji ýylda esasy yzygiderlikdäki ýyldyzyň töwereginde ilkinji planeta tapyldy. 2015-nji ýyla çenli açylan ekzoplanetalaryň sany 1 müňe ýetdi, 2016-njy ýylda ýene 1,5 müňüsi goşuldy, 2022-nji ýylyň martyna çenli olaryň sany eýýäm 5 müňe barabardy. 2025-nji ýyla çenli bu görkeziji 6 müňden geçdi.
Alymlar munuň bolup biljek planetalaryň diňe ujypsyz bölegidigini belleýär: Akmaýanyň ýolunda olaryň sany, takmynan, 100 mlrd bolup biler. Açylan jisimleriň arasynda gyzgyn ýupiterler, orbital döwri örän gysga bolan planetalar, hemişe bir tarapy öz ýyldyzyna bakyp duran, bir tarapy gyzgyn we bir tarapy sowuk planetalar, şeýle-de demir ýagyşdan başlap, penoplast ýaly ýeňil ýagşa çenli adatdan daşary şertleri bolan jisimler bar.
Ekzoplanetalaryň köpüsi tranzit usuly arkaly tapylýar – planeta öz ýyldyzynyň öňünden geçende näçe ýagtylygy petikleýändigi ölçenilýär. Şöhle tizlikleri, astrometriýa we grawitasiýa linzasy usullary bolsa goşmaça maglumatlary berýär. Göni surata düşüriş atmosferanyň himiki düzümini öwrenmäge mümkinçilik berýär, ýöne şeýle synlar ýüzden az.
Geljekde ESA, PLATO, CHEOPS we ARIEL missiýalary täze ekzoplanetalary gözläp, eýýäm mälim bolanlary has giňişleýin öwrener.
