Borty syçanly, siňekli we kömelekli hemra kosmosda 30 gün bolandan soň Ýere gaýdyp geldi

  • 20.09.2025 06:24
  • 9.1k+

Bortunda janly organizmler bolan “Bion-M” № 2 hemrasy kosmosda 30 gün bolandan soň Russiýanyň Orenburg sähralaryna gondy. “Roskosmos” gonuş ýerinden kadrlary hödürledi.

Bortda 75 syçan, 1,5 müň töweregi siňek, öýjükli kulturalar, ösümlikler (kalendula, ehinaseýa, moh), däneli, däne kösükli we senagat ekinleriniň nusgalary bardy. Şeýle-de, olar bilen bilelikde orbita kömelekler, lişaýnikler, öýjükli materiallar we öňki hemralarda eýýäm kosmosda bolan tohumlardan ösdürilip ýetişdirilen ösümlik tohumlary uçuryldy.
“Roskosmos” gonuşdan soň janly organizmleriň ýagdaýy barada entek habar bermedi. Gonuşdan soň olar öwrenmek üçin Moskwa iberiler.
Alymlar “Bion-M” hemrasynda on tejribe geçirmegi meýilleşdiripdi. Syçanlara ýörite gutynyň içindäki datçikleriň we käbir syçanlarda oturdylan çipleriň kömegi bilen gözegçilik edildi. Indi alnan maglumatlar Ýerde syçanlaryň iki topary bilen deňeşdiriler: biri adaty şertlerde, beýlekisi barlaghana şertlerinde ýaşady. Ylmy gözlegçiler kosmosyň haýwanlaryň gormonyna, immunitetine, suw-duz çalşygyna we reproduktiw ulgamyna ýetirýän täsirini öwrener.
Taslamanyň maksady kosmos radiasiýasynyň derejesi HKS-iň orbitasyndan üçden bir ýokary bolan giňişlikde janly organizmleriň uçuşy nähili geçirýändigine düşünmekden ybarat. Netijeler geljekki ekipažly uçuşlar, şol sanda Ýere golaý orbitanyň çäginden daşary uçuşlar üçin gorag usullaryny işläp taýýarlamaga kömek eder.


düýn 14:41
3.5k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

27.02.2026 21:08
9k+

Näme üçin Marsda diňe ýeralma bilen oňup bolmaz? Geljekki missiýalaryň esasy kynçylyklary

Köp adamlar geljekki kosmos missiýalaryny «Marsly» (Марсианин) filmi arkaly göz öňüne getirýär: gyzyl tozan, ýalňyzlyk we astronawtyň janyny halas eden ýeralma joýalary. Emma, hakykatda, uzak kosmosda ýaşamak diňe bir zatlar ösdürip ýetişdirmegi öwrenmekden has çylşyrymly meseledir...

27.02.2026 20:58
3k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

27.02.2026 16:38
2.3k+

Xiaomi Tag trekeri ýiten zatlary tapyp berýär

Xiaomi kompaniýasy zatlaryň ýerini anyklamak üçin niýetlenen täze enjamy — Xiaomi Tag trekerini hödürledi. Bu enjam açar ýa-da torba ýaly özüne berkidilen zatlary aňsatlyk bilen tapmak üçin niýetlenendir. Enjamyň işleýiş ýörelgesi beýleki trekerler ýaly standart usulda...