Beýik Britaniýada 241 million ýyl ozal ýaşap geçen hažžyklaryň gadymy garyndaşy tapyldy

  • 14.09.2025 23:22
  • 5.1k+

Beýik britaniýaly alymlar, takmynan, 241 million ýyl ozal Angliýanyň günorta-günbataryndaky kenarda ýaşap geçen gadymy süýrenijileriň galyndylaryny tapdylar. Nätekiz dişli kiçijik jandar lepidozawr toparyna - häzirki zaman hažžyklarynyň, ýylanlaryň we adaty bolmadyk Täze Zelandiýa gatteriýalarynyň ata-babalaryna degişlidir. Bu görnüşe Agriodontosaurus helsbypetrae diýilýär. Bu açyş Nature žurnalynda beýan edildi.

Port galyndylar lepidozawrlaryň iň gadymy subutnamasy bolup, toparyň irki ewolýusiýasy barada möhüm düşünje berýär.
Agriodontozawrlar Trias döwrüniň ortalarynda ölen bolsa gerek. Onuň galyndylary paleontolog Robert Koram tarapyndan 2015-nji ýylda Sidmut şäheriniň golaýyndaky kenar ýakasyndaky gaýadan tapyldy. Kelleçanagy we oňurgasy haýwanyň juda kiçidigini - uzynlygy 10 santimetrdigini görkezýär. Ol eliň aýasyna sygardy.
Agriodontozawr tapylmazdan ozal, iň gadymy lepidozawr Germaniýadan tapylan Wirtembergiýa bolupdy. Täze nusga 3-7 million ýyl köne we 241-244 million ýyl ozal ýaşap geçipdir. Süýrenijileriň tapawutly aýratynlyklary irki lepidozawrlaryň orta triasa çenli eýýäm ep-esli özgerendigini görkezýär.
Käbir paleontologlar toparyň iň gadymy wekili hökmünde tapylan galyndynyň  ýagdaýy barada henizem jedel edýärler.


04.03.2026 16:19
4.6k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

27.02.2026 20:58
3.2k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

27.02.2026 11:59
2.5k+

Singapurda deňziň düýbünden Ýuan döwrüne degişli iň uly farfor toplumy çykaryldy

Suwa çümen «Temasek Wreck» gämisiniň bortunda suwasty barlaglaryň taryhynda Ýuan döwrüniň iň uly seýrek gök-ak farfor toplumy tapyldy. Bu açyş barada Günorta-Gündogar Aziýa barlaglar institutynyň ekspedisiýa ýolbaşçysy doktor Maýkl Flekker habar berdi...

24.02.2026 18:28
5.9k+

250 million ýyllyk deňiz amfibiýasynyň galyndylary mezozoý eýýamynyň ýyrtyjylary baradaky syrlary açdy

Alymlar mundan 60 ýyl ozal Awstraliýanyň demirgazyk-günbatar sebitinden tapylan we takmynan 250 million ýyl ozal ýaşap geçen deňiz amfibiýalarynyň galyndylaryny gaýtadan öwrendiler. Bu tapyndylar uzak wagtlap muzeý kolleksiýalarynda saklanyp, öwrenilmän galypdy...