ABŞ-da ilkinji gezek hemra bilen uçup barýan uçaryň arasynda lazer aragatnaşygyny barlap gördüler

  • 13.09.2025 15:46
  • 6.8k+

Amerikanyň Birleşen Ştatlary ilkinji gezek uçup barýan uçar bilen Ýeriň pes orbitasyndaky emeli hemranyň arasynda lazer aragatnaşyk ulgamynyň synaglaryny geçirdi. Synag wagtynda 1 Gbit/s çenli maglumat geçiriş tizligi bilen durnukly aragatnaşygy üpjün etmek başartdy.

Synaglar General Atomics Electromagnetic Systems (GA-EMS) kompaniýasynyň gatnaşmagynda geçirildi. Lazer aragatnaşyk ulgamy De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter uçaryna oturdyldy, kabul ediş bolsa Kepler Communications kompaniýasynyň emeli hemrasy tarapyndan amala aşyryldy.
Uçarda SDA Warfighter harby arhitekturasynyň çäginde işlenip düzülen optiki aragatnaşyk terminaly (OCT) ulanyldy. Terminal 10,5 wattlyk lazer bilen enjamlaşdyrylyp, 2,5 Gbit / sek nazary tizlikde 5500 km-e çenli maglumat iberip bilýär. Synag wagtynda tizlik 1 Gb/s-a ýetdi.
GA-EMS-iň prezidenti Skott Forni köp mukdarda maglumat iberilende radio aragatnaşygynyň çäklenmelere sezewar bolýandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, OCT ulgamy bu kemçilikleriň öwezini dolýar. Terminalyň işleýiş usuly aşakdaky ýaly suratlandyrylýar: ol gönükdirilýär, hemrany gurşap alýar, aragatnaşygy saklaýar we durnukly beýgelýän hem-de peselýän aragatnaşygyny üpjün edip, maglumatlary iki tarapa hem iberýär.
Işläp düzüjiler täze tehnologiýanyň bar bolan aragatnaşyk ulgamlaryndaky ýetmezleriň üstüni dolduryp, taktiki hem-de amaly wezipeleri ýerine ýetirmek üçin maglumatlaryň ygtybarly geçirilmegini üpjün edip biljekdigine ynanýarlar.


düýn 16:33
1.7k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
3.9k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

30.01.2026 20:13
3.4k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

30.01.2026 03:49
1k+

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...