Hytaý asteroidi urup, planetany goramak tehnologiýasyny iş ýüzünde barlamak isleýär

  • 09.09.2025 13:07
  • 6.5k+

Hytaý Ýeri kosmos howplaryndan goramak tehnologiýasynyň netijeliligini barlamak üçin, asteroidi urmak boýunça görkezme missiýasyny taýýarlaýar. Bu barada Hytaýyň Aý maksatnamasynyň baş inženeri Wu Weýžen çuň kosmos boýunça maslahatda aýtdy.

Missiýa iki sany kosmos enjamyny – synçy we zarba urujy enjamy uçurmagy göz öňünde tutýar. Birinjisi asteroidiň ýanynda bolup, onuň parametrlerini bellik etmeli we maglumatlary Ýere ibermeli. Ikinji enjam zarba urar, şondan soň alymlar asman jisiminiň hereket ediş ýolunyň üýtgemelerini yzarlar. Netijeler howply bolup biljek jisimleri saklamak we bitaraplaşdyrmak usullaryny kämilleşdirmäge mümkinçilik berer.
Asteroidleriň köpüsi atmosferada ýanýandygy üçin Ýere howp salmaýar. Muňa garamazdan, alymlar uly asman jisimi bilen çaknyşmagyň nazary ähtimallygynyň bardygyny we onuň betbagtçylykly netijelere getirip biljekdigini belleýär. Takmynan, 66 mln ýyl mundan ozal Çiksulub meteoritiniň gaçmagy hut şeýle boldy, ol dinozawrlaryň ölmegine getirdi.
Ozal şuňa meňzeş tejribeler beýleki ýurtlar tarapyndan hem geçirildi. 2022-nji ýylyň sentýabrynda NASA Dimorfos asteroidine DART zonduny iberdi. Zarba onuň ýoluny üýtgetdi we asman jisimini onlarça bölege böldi. Şeýle tejribe planetanyň amaly goragynyň mümkindigini tassyklaýar. 


düýn 16:33
2.1k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
4.4k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

düýn 08:52
1.9k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 20:13
3.5k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...