Hytaýda tizligi sagatda 400 km-a ýetýän demirýol otlusyny synagdan geçirdiler

  • 28.07.2025 13:45
  • 7.1k+

Hytaýyň Demirýol Ylymlary akademiýasy tizligi sagatda 400 km-a ýetip bilýän täze CR450 demirýol otlusyny döretdi. Häzir otly işe başlamazdan ozal soňky synaglardan geçýär diýip, Interesting Engineering ýazýar.

Artdyrylan tizlik aerodinamiki üýtgeşmeler we kämilleşdirilen şassi netijesinde gazanyldy.
Barlagçy Şao Szýunyň gürrüň bermegine görä, tizlik sagatda 350 km-dan 400 km-a çenli ýokarlananda, otludaky howa basyşy 30% ýokarlanýar. Garşylygyň 95% töweregi otly elementleriniň sürtülmesi esasynda däl-de, aerodinamika bilen döredilýär. Garşylygy azaltmak üçin hünärmenler çalt uçýan guşlaryň şekillerini öwrendiler we otlynyň süýnmek öň bölegini döretdiler, şeýlelikde howanyň garşylygyny takmynan 2,6% azaltdylar.
Ýöreýiş böleginiň gurluşyna goşmaça üýtgeşmeler girizildi. Inženerler teležkalaryň açyk böleklerini ýapýan örtme ulgamyny döretdiler. Bu çäre aerodinamiki garşylygy 22% azaltdy. Şol bir wagtyň özünde, tizligiň ýokarlanandygyna garamazdan, energiýa sarp edilişi öňki modeliň derejesinde galdy.
Tormoz ulgamy hem kämilleşdirildi. Otly sagatda 400 km bilen barýarka 6,4 km galanda doly saklanýar. Şu maksat bilen ýokary temperatura, ýadawlyga we deformasiýa çydamly täze material döredildi. Ony işläp taýýarlamak üçin bir ýyldan gowrak wagt gerek boldy we ýüzlerçe synagdan geçirildi. Inženerleriň baha bermegine görä, tormoz berlende iki minutda 7,5 tonna suwy gaýnadyp bilýän energiýany çykarýar.


31.01.2026 08:52
2.2k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 10:44
1.1k+

Hytaýyň X-Humanoid adam şekilli roboty ilkinji gezek orbitadaky hemra bilen gönüden-göni aragatnaşyga girdi

Hytaýyň X-Humanoid kompaniýasynyň gumanoid (adam şekilli) roboty Ýeriň pes orbitasyndaky hemra bilen gönüden-göni baglanan dünýäde ilkinji robot boldy. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu synag Pekinde geçirilen Täjirçilik kosmos senagatynyň ýokary hilli ösüşi boýunça Üçünji maslahatyň çäginde amala aşyryldy...

29.01.2026 12:37
2k+

Hytaýda Aziýadaky iň gadymy çylşyrymly gurallar tapyldy

Arheologlar Gündogar Aziýada iň gadymy çylşyrymly daş gurallaryny ýüze çykardylar. Bu täze tapyndy sebitiň tehnologik taýdan yza galandygy baradaky öňki garaýyşlary şübhe astyna alýar. Bu barada "Nature Communications" žurnalyndaky ylmy işde aýdylýar...

24.01.2026 11:58
3.3k+

Aýyň arka tarapyndan alnan nusgalarda näbelli material tapyldy

Aýyň arka tarapyndan alnan topragyň Ýere getirilen ilkinji nusgalary täze ylmy açyşlara sebäp boldy. South China Morning Post gazetiniň habaryna görä, hytaýly barlagçylar toprakdan diwarlary ýekeje atom galyňlygynda bolan örän inçe uglerod turbalaryny tapdylar...