Google DeepMind kompaniýasy gadymy latyn ýazgylarynyň ýitirilen böleklerini dikeltmäge ukyply Aeneas atly açyk neýroulgamy döretdi. Maglumat taslamanyň resmi web sahypasynda ýerleşdirildi. Işläp taýýarlama taryhçylara we epigrafistlere Rim ýazuwynyň zeper ýeten ýadygärliklerini düşündirmäge kömek etmegi maksat edinýär.
Aeneas konteksti seljermek arkaly işleýär: artefaktyň tapylan döwri we ýeri göz öňünde tutulýar, bu mümkin bolan wariantlaryň gerimini daraltmaga mümkinçilik berýär. Model belli bir döwür we sebit üçin häsiýetli söz goruny hem-de şol döwrüň möhüm wakalaryny deňeşdirýär. Bu algoritmiň ýitirilen sözleri mümkin boldugyça takyk “çaklamagyna” kömek edýär. Şol bir wagtyň özünde işläp düzüjiler, esasan hem ýitirilen bölekleriň uzynlygy belli bolmadyk ýagdaýynda, modeliň takyklygyny kepillendirmeýändiklerini belleýärler. Zeper derejesi belli bolan ýazgylarda dikeldiş takyklygy 73 %-e çenli ýetýär, uzynlygy näbelli bolan ýagdaýynda bolsa – 58 %.
Aeneas ady Gadymy Rim eposyndaky Eneýanyň hormatyna dakylan. Ol DeepMind toparynyň Nottingem, Uorwik, Oksford we Afina uniwersitetleriniň alymlary bilen bilelikde döredilipdir.
Algoritm takmynan 176 müň latyn ýazgylary (jemi 16 million simwol) esasynda türgenleşdirildi. Ol tekst we wizual maglumatlary gaýtadan işläp, ýazgynyň nirede (62 welaýatyň birinde) we haçan (takyklygy ±13 ýyla çenli) döredilendigini kesgitleýär. Şeýle hem stil, görnüş we kontekst boýunça meňzeş tekstleri tapýar.
Aeneas-yň interaktiw wersiýasy predictingthepast.com saýtynda elýeterlidir. Kody we maglumat bazasy barlag maksady bilen açykdyr.
Işläp düzüjileriň pikiriçe, EA-ny epigrafiýada ulanmak maglumatlar bölekleýin ýitiren ýagdaýynda hem köp taryhy maglumatlary dikeltmäge mümkinçilik berer. Galyberse-de, Aeneas aýratyn sözlerde ýalňyşlyga ýol berse-de, tekstiň esasy manysyny aýdyp bilýär.
